Rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 stał się jednym z najważniejszych impulsów finansowych dla samorządów w ostatnich latach. Do gmin powiatu cieszyńskiego napłynęły miliony złotych na zakupy sprzętu ratowniczego, przygotowanie miejsc schronienia, szkolenia oraz wzmocnienie lokalnych systemów bezpieczeństwa.
Nigdy dotąd nie przekazano samorządom tak szerokiego wachlarza środków na działania związane z ochroną mieszkańców. Poniżej przedstawiamy szczegółowy obraz korzyści, jakie uzyskały poszczególne gminy i sposób, w jaki zamierzają spożytkować pozyskane fundusze.
Program przyjęty wiosną przez rząd, według deklaracji ministra spraw wewnętrznych i administracji Tomasza Siemoniaka, jest dokumentem przełomowym – po raz pierwszy wyraźnie wskazano w nim konkretne zadania, harmonogram oraz środki finansowe, jakie zostaną przeznaczone na modernizację systemu ochrony ludności. W sumie aż 17 mld zł ma zostać wykorzystanych na doposażenie służb, modernizację infrastruktury krytycznej, odtwarzanie i tworzenie schronów oraz intensyfikację działań edukacyjnych i szkoleniowych.
Gminy powiatu cieszyńskiego aktywnie odpowiedziały na ogłoszony nabór, składając wnioski, obejmujące zarówno inwestycje sprzętowe, jak i tworzenie lokalnych struktur zdolnych działać w sytuacjach kryzysowych.
W Brennej pozyskano 70 tys. zł na realizację zadań zleconych oraz 50 tys. zł na tworzenie i utrzymanie zasobów ochrony ludności. Dodatkowe 20 tys. zł pozwoli na ocenę obiektów mogących pełnić funkcję miejsc schronienia. Władze gminy postawiły na znaczące wzmocnienie zaplecza sprzętowego, przewidując zakup m.in. beczek na wodę pitną, agregatu prądotwórczego, minikoparki, ładowarki przegubowej i samochodu terenowego 4×4. W pakiecie ujęto również szkolenia dla pracowników, aby równolegle do doposażenia w sprzęt podnieść gotowość organizacyjną.
Chybie otrzymało 58 tys. zł na zadania ochronne oraz 104 tys. zł na szkolenia. W ramach tych ostatnich uruchomione zostaną m.in. kursy pierwszej pomocy oraz prawa jazdy kategorii C i C+E dla strażaków ochotników. Największą część wniosku stanowi jednak zakup nowoczesnego sprzętu o wartości 1,3 mln zł. Wśród planowanych inwestycji znalazły się mobilna stacja uzdatniania wody, cysterna, agregaty prądotwórcze, maszt oświetleniowy, namioty pneumatyczne, radiotelefony oraz pełne wyposażenie ratownicze. Po pierwszym przetargu zamówiono już mobilną stację uzdatniania wody, a kolejne postępowania są na różnym etapie procedowania.
Cieszyn, największy ośrodek w powiecie, wnioskował o ponad 2 mln zł i finalnie uzyskał 1,5 mln zł na zakup sprzętu ratowniczego oraz 800 tys. zł na zabezpieczenie ciągłości dostaw wody, paliw i energii. Samorząd przeznaczy dodatkowo 40 tys. zł na szkolenia oraz 195 tys. zł na systematyczną ocenę i ewentualną modernizację obiektów mogących pełnić funkcję schronów. Tak szeroki zakres działań wynika z dużej odpowiedzialności miasta za kluczowe elementy infrastruktury publicznej w regionie oraz rosnących oczekiwań wobec samorządów, aby przygotowały się na różne scenariusze zagrożeń.
Dębowiec zgłosił zapotrzebowanie na ponad 2 mln zł, jednak ostatecznie otrzymał 878 tys. zł. Władze gminy planują przeznaczyć środki na ocenę punktów schronienia, rozwój zaplecza logistycznego, zakup sprzętu związanego z ochroną ludności oraz kompleksowe szkolenia urzędników. Chociaż kwota jest niższa od pierwotnego oczekiwania, gmina podkreśla, że pozwoli ona na realizację najważniejszych zadań przewidzianych w planie reagowania kryzysowego.
Goleszów złożył cztery wnioski na łączną kwotę prawie 4,4 mln zł, uzyskując finansowanie pozwalające na stworzenie jednego z najlepiej wyposażonych magazynów kryzysowych w regionie. W ramach zakupów znajdą się workownice do piasku, rębarka, beczkowozy, agregaty prądotwórcze, paczkowarka do wody i nowoczesne wyposażenie techniczne niezbędne do prowadzenia działań ratowniczych i porządkowych. Inwestycje te znacznie wzmocnią system przeciwdziałania skutkom klęsk żywiołowych.
Hażlach po złożeniu wniosku na 1,5 mln zł uzyskał 795 tys. zł, które przeznaczy na zakupy sprzętu, realizację zadań wojewody, szkolenia oraz szeroki pakiet narzędzi i pojazdów. Wśród nich znalazły się ciągnik z przyczepą, motopompy, przyczepy dwuosiowe, agregaty, piły spalinowe i radiotelefony. Samorząd argumentuje, że dzięki tym zakupom jednostki OSP działające na terenie gminy zyskają realną możliwość szybszego reagowania na sytuacje kryzysowe.
Gmina Istebna pozyskała 366 tys. zł na zakup kontenerów, agregatów inwerterowych, zbiorników paliwowych, plandek, noszy i innego sprzętu ratowniczego. Kolejne 1,13 mln zł przeznaczono na ciągnik z osprzętem, pompy głębinowe, beczkowóz oraz pojemniki na wodę. Gmina zaplanowała również 45 tys. zł na szkolenia. Dzięki takiemu zestawowi inwestycji Istebna zamierza wzmocnić zarówno zaplecze przeciwpowodziowe, jak i odporność na przerwy w dostawie wody i energii.
Skoczów znalazł się w gronie gmin, które otrzymały pełną wnioskowaną kwotę – 1 503 980 zł. Środki zostaną przeznaczone na przygotowanie miejsc doraźnego schronienia, zakup sprzętu przeciwpowodziowego, agregatów, pakowarki do wody, minikoparki oraz agregatu pompowego. Dodatkowe 70 tys. zł trafi na szkolenia pracowników urzędu, a 126 700 zł umożliwi zakup namiotu ewakuacyjnego, najaśnic oraz worków na piasek. Skoczów podkreśla, że dzięki środkom może znacząco rozwinąć lokalny system reagowania kryzysowego.
Strumień w ramach programu realizuje zakupy o łącznej wartości ponad 920 tys. zł. Wśród inwestycji znajdują się: łódź ratownicza, agregaty prądotwórcze, łóżka polowe, wyposażenie medyczne oraz inne elementy zwiększające zdolność gminy do działania w przypadku powodzi, wichur czy przerw w dostawach energii. Władze Strumienia podkreślają, że dzięki dotacjom samorząd w krótkim czasie nadrabia wieloletnie zaległości w doposażeniu służb.
Ustroń przeznaczy 126 tys. zł na szkolenia strażaków oraz utrzymanie gotowości kadrowej, 95 tys. zł na zadania zlecone i przeglądy obiektów pod kątem możliwości wykorzystania ich jako schronów, a kolejne 830 tys. zł na doposażenie OSP, magazynu przeciwpowodziowego oraz spółki wodociągowej. Dzięki temu Ustroń planuje znacząco wzmocnić infrastrukturę odpowiedzialną za bezpieczeństwo mieszkańców i turystów.
Wisła, której wniosek przekraczał 3,5 mln zł, otrzymała 1,8 mln zł na szeroki pakiet działań – od szkoleń, przez przegląd obiektów, po zabezpieczenie ciągłości dostaw energii i paliwa. Z pozyskanych środków miasto zakupi m.in. koparko-ładowarkę, ciągnik rolniczy, namioty pneumatyczne, defibrylatory, pilarki, radiotelefony, wózek widłowy i zestawy medyczne. Realizacja projektu wciąż zależy od rozstrzygnięć przetargowych, które mogą ostatecznie skorygować zakres zakupów.
Zebrzydowice pozyskały 75 444 zł na zadania zlecone obejmujące zakup sprzętu przeciwpożarowego i medycznego oraz 142 tys. zł na wyposażenie związane z ochroną ludności – m.in. maski przeciwgazowe, kombinezony, radiotelefony i megafony. Początkowo wniosek opiewał na ponad 1,3 mln zł, jednak zatwierdzono środki w ograniczonym zakresie, koncentrując się na najpilniejszych potrzebach.
Dzięki uruchomionemu programowi wszystkie gminy powiatu cieszyńskiego otrzymały pieniądze, które w sposób zauważalny podnoszą poziom lokalnego bezpieczeństwa. Połączone z intensywnymi szkoleniami i modernizacją infrastruktury inwestycje te stanowią solidny fundament rozwoju systemu ochrony ludności. Regionalne samorządy podkreślają, że program nie tylko dostarczył niezbędnych narzędzi, ale też wyznaczył nowy standard długofalowego planowania bezpieczeństwa – opartego na realnych potrzebach i adekwatnych środkach finansowych.
