WFOŚiGW w Katowicach, z rekordowym budżetem ponad miliarda złotych na 2026 rok, wspiera kluczowe inwestycje i programy, które realnie wpływają na stan środowiska, bezpieczeństwo oraz edukację. Dokonania i plany Funduszu w studiu Beskidzkiej TV przybliżał prezes Mateusz Pindel. Zapraszamy do oglądania!
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach dysponuje rekordowym budżetem przekraczającym miliard złotych na rok 2026, przeznaczonym na szereg kompleksowych działań – od likwidacji kopciuchów i termomodernizacji budynków w ramach programu „Czyste Powietrze”, przez rozbudowę infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, walkę z azbestem, aż po edukację ekologiczną dzieci i młodzieży. Realizowane projekty oraz wsparcie finansowe przynoszą wymierne efekty – widoczną poprawę jakości powietrza, wzrost świadomości ekologicznej oraz poprawę zdrowia mieszkańców województwa śląskiego.
– To ogromne wyzwanie, ale też odpowiedzialność – podkreśla Mateusz Pindel, prezes WFOŚiGW. – Naszym celem jest, aby te środki trafiały tam, gdzie są najbardziej potrzebne, przynosząc realne i mierzalne efekty.
Dla powietrza
Największym i najbardziej rozpoznawalnym programem realizowanym przez Fundusz na poziomie regionalnym jest „Czyste Powietrze” – narodowa inicjatywa mająca na celu eliminację starych, nieefektywnych źródeł ciepła oraz poprawę efektywności energetycznej domów.
– Od marca 2025 roku program przeszedł gruntowną reformę – tłumaczy prezes Pindel. – Poprawiliśmy błędy z poprzednich lat, skupiając się na kompleksowej termomodernizacji oraz doborze optymalnych rozwiązań, które realnie obniżają rachunki za energię i poprawiają komfort mieszkańców.
W 2025 roku Fundusz wypłacił na ten cel rekordowe 416 milionów złotych, a od początku funkcjonowania programu kwota dofinansowań przekroczyła 2 miliardy złotych. To środki, które trafiły bezpośrednio do mieszkańców województwa śląskiego i stanowią realne wsparcie w likwidacji „kopciuchów”, wymianie instalacji oraz docieplaniu budynków.
Dzięki tym działaniom zauważalnie poprawiła się jakość powietrza, co potwierdzają dane Polskiego Alarmu Smogowego. Choć na południu województwa nadal pojawiają się alerty, trend jest wyraźnie spadkowy w porównaniu z latami ubiegłymi.
Dużą nowością jest uruchomienie systemu operatorów gminnych, czyli lokalnych punktów wsparcia dla mieszkańców. Operatorzy pomagają przejść przez wszystkie etapy inwestycji – od wyboru audytora i wykonawcy, przez nadzór nad realizacją, aż po rozliczenie dofinansowania.
– Chcemy, aby jak najwięcej gmin przyjęło rolę operatorów, co znacząco przyspieszy realizację inwestycji i poprawi efektywność programu – zaznacza prezes.
Na 2026 rok zaplanowano także odwiedzenie wszystkich 167 gmin w województwie, by organizować spotkania informacyjne i edukacyjne. To ważny krok, który ma zachęcić jeszcze większą liczbę mieszkańców do skorzystania z programu „Czyste Powietrze” oraz zapewnić im fachowe wsparcie.
Inwestycja w przyszłość
Fundusz aktywnie wspiera edukację ekologiczną, uruchamiając nowoczesne „Zielone Pracownie” w szkołach oraz „Ekopracownie pod Chmurką”. Dotychczas powstało ponad 700 takich sal dydaktycznych, wyposażonych w nowoczesne pomoce naukowe.
– Edukacja młodego pokolenia to inwestycja, która zaprocentuje w przyszłości – mówi Mateusz Pindel. – W 2026 roku ruszy także program „Ekoprzedszkolak”, skierowany do najmłodszych, aby już od przedszkola kształtować proekologiczne postawy.
Nadrabianie zaległości
Azbest wciąż stanowi poważny problem zdrowotny w województwie. Fundusz ogłosił nabór na likwidację azbestu z możliwością dofinansowania nawet do 100 proc. kosztów.
– Apelujemy do mieszkańców i rolników, aby korzystali z tej szansy i zgłaszali się do swoich gmin – przypomina prezes Pindel. – Usunięcie azbestu to ważny krok dla bezpieczeństwa i zdrowia nas wszystkich.
Istotnym obszarem działań pozostaje także rozbudowa sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach oraz poza aglomeracjami. Fundusz wspiera te inwestycje, oferując do 50 proc. dotacji oraz 50 proc. pożyczki, co umożliwia kompleksowe finansowanie projektów.
Dialog i cyfryzacja
WFOŚiGW stawia na dialog oraz współpracę z samorządami, organizacjami i mieszkańcami, aby jak najlepiej odpowiadać na ich potrzeby i oczekiwania.
– Jesteśmy otwarci na kontakt i zachęcamy do korzystania z naszej strony internetowej oraz mediów społecznościowych – mówi prezes.
Już w 2027 roku planowane jest uruchomienie platformy elektronicznej do składania wniosków, co znacząco ułatwi i przyspieszy proces aplikowania oraz rozliczeń.
„Zielone Czeki”
Warto wspomnieć także o konkursie „Zielone Czeki”, który od ponad 30 lat nagradza osoby i instytucje zaangażowane w ochronę środowiska na terenie województwa śląskiego. W 2026 roku zostaną wprowadzone sześć nowych kategorii, m.in. młodego ekologa oraz ekosamorządu.
– Zachęcamy do zgłaszania kandydatów do 16 marca – zaprasza prezes Pindel. – Laureaci otrzymają nagrody finansowe i statuetki podczas gali z okazji Dnia Ziemi – dodaje.
Rozmawiał: Marcin Kałuski
