Podczas niedawnego posiedzenia Senatu złożyłem oświadczenie skierowane do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej Szpitala Żywiec i braku płatności za zrealizowane świadczenia medyczne przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przedstawiam fragmenty tego oświadczenia.
„Zwracam się z pilną interwencją w sprawie Szpitala Żywiec, którego sytuacja finansowa osiągnęła punkt krytyczny, zagrażając ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców regionu. (…) Powinno być oczywiste, że powstanie i uruchomienie nowego szpitala spowoduje lawinowy wzrost liczby pacjentów, bo do września 2020 r. około 60-70 proc. pacjentów leczyło się poza powiatem żywieckim. Nowy szpital poszerzył zakres usług zgodnie z analizą potrzeb zdrowotnych na tym terenie, m.in. o kardiologię, chirurgię onkologiczną. (…) Niestety, to wszystko nie spotkało się ze zrozumieniem NFZ. Za zwiększeniem liczby pacjentów nie następowało odpowiednie zwiększenie planów rzeczowo-finansowych. Każdy pacjent przyjęty powyżej miesięcznych, zbyt niskich planów finansowo-rzeczowych, powoduje powstanie tzw. nadwykonań, dzielących się na limitowane i nielimitowane (tj. ratujące życie). (…) Szpital Żywiec przyjął w 2025 r. około 150 000 pacjentów. Z przedstawionych mi danych wynika, że łączna kwota niewypłaconych szpitalowi środków za nadwykonania za lata 2024 i 2025 wynosi obecnie około 66 mln zł. Na tę sumę składają się zaległości za rok 2024 – kwota około 30 mln zł, są to nadwykonania w zakresie świadczeń limitowanych. Szpital był zmuszony odrzucić propozycję ugody z NFZ opiewającą na około 16 mln zł, ponieważ pozostawienie kwoty około 14 mln zł jako nieuregulowanej stanowiłoby najwyższy wskaźnik niewypłaconych nadwykonań limitowanych w skali całego kraju. Niedostosowanie przez NFZ planów do faktycznej liczby leczonych pacjentów nosi znamiona celowego działania wobec Szpitala Żywiec, a przede wszystkim wobec mieszkańców Żywiecczyzny. Dodatkowym potwierdzeniem tego faktu są zamieszczone na stronach NFZ umowy ze śląskimi szpitalami na 2024 r., z których wynika, że średni wzrost wartości umów to ok. 15 proc., a jeden jedyny Szpital Żywiec miał wskaźnik na minus 13 proc., o około 24 mln zł mniej niż wartość wykonania za 2023 r. (…) Z kolei zaległości za rok 2025 to ok. 36 mln zł, z czego ok. 25 mln zł to za świadczenia limitowane, a ok. 10.6 mln zł za świadczenia nielimitowane (są to m.in. porody, zawały serca, świadczenia udzielone ofiarom wypadków), zrealizowane w II, III i IV kwartale 2025 r. (…) Obecnie mamy do czynienia z paraliżem finansowym wynikającym bezpośrednio z nieudolności NFZ, który nie potrafi dostosować planów rzeczowo-finansowych do realnej liczby pacjentów wymagających pomocy. Skoro Państwo nie wywiązuje się z obowiązku finansowania ratowania życia i zdrowia obywateli, zwracam się do pani minister z pytaniami i prośbami: kiedy NFZ ureguluje całość zadłużenia wobec Szpitala Żywiec, uwzględniając pełne kwoty za lata 2024 i 2025?
Dlaczego w przypadku Szpitala Żywiec, poprzez nieurealnianie planów rzeczowo-finansowych, dopuszczono do powstania najwyższej w Polsce kwoty niewypłaconych nadwykonań limitowanych? Proszę o przygotowanie i przedstawienie oficjalnych wytycznych dla dyrekcji szpitala oraz personelu medycznego, określających procedurę odmawiania przyjęć pacjentów – zarówno w zakresie świadczeń limitowanych, jak i nielimitowanych (ratujących życie) – w sytuacji braku pokrycia kosztów ich leczenia przez NFZ. Czy Szpital Żywiec ma przyjmować pacjentów tylko do wysokości planów? Przeprowadzać selekcję i odsyłać pacjenta z zawałem na początek kolejnego miesiąca? Czy również ma tak odsyłać ofiarę wypadku komunikacyjnego?
Sytuacja, w której szpital staje się kredytodawcą dla budżetu państwa kosztem własnej płynności i bezpieczeństwa pacjentów, jest nieakceptowalna. Oczekuję niezwłocznej odpowiedzi i podjęcia działań ratunkowych”.
Czekam teraz na konkretną reakcję ministerstwa i NFZ. Warto też dodać, że nieciekawą sytuację ma również Szpital Śląski w Cieszynie, chociaż nie aż tak trudną jak Szpital Żywiec. Za 2025 rok szpital w Cieszynie wykonał ryczałt na ponad 108,9 proc., czyli na 10 134 942 zł ponad plan, jaki ustalił placówce NFZ! Na 11 lutego tego roku zaległości NFZ wobec Szpitala Śląskiego w Cieszynie za nadwykonania wynosiły 9 485 367,37 zł, z czego nielimitowane na 1 325 444,20 zł.
