Zawarte w powyższym tytule pytanie w praktyce nie jest wcale proste. W rejonie Baraniej Góry nie ma jednego konkretnego źródła rzeki. Odpowiedź, od teraz, ma być jednak łatwiejsza.
Wisła zaczyna się w pewnym miejscu pod Baranią Górą jako cały system drobnych źródlisk, które dopiero niżej łączą się w jedną rzekę. Właśnie w takim miejscu, przy niebieskim szlaku na ten szczyt, na wysokości około 1100 m n.p.m., stanęła nowa tablica informacyjna, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony przyrody.. Wyznaczone miejsce pełni funkcję symboliczną – wskazuje obszar źródliskowy najdłuższej rzeki Polski, nie naruszając jednocześnie zasad obowiązujących na terenie rezerwatu. Dzięki temu turyści mogą w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami poznać początki Wisły, których liczne źródła i wysięki znajdują się właśnie w masywie Baraniej Góry. Ma ona pomóc lepiej zrozumieć, że mowa jest o rozległym obszarze źródliskowym, a nie o jednym źródełku.
Inicjatywa została zrealizowana we współpracy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach, Nadleśnictwa Wisła, Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział w Wiśle oraz Towarzystwa Miłośników Wisły.
– Cały masyw Baraniej Góry stanowi obszar źródliskowy Wisły, więc każdy maleńki potok lub nawet strużka wody płynąca pośród skał są tutaj jej początkiem. Choć w świadomości społecznej ugruntowało się przekonanie, że każda rzeka ma jedno, wyraźnie określone „fizyczne źródło” to w sensie geomorfologicznym najczęściej nie da się wskazać jednego, konkretnego punktu, z którego rzeka bierze początek i tak jest właśnie w przypadku Wisły – podkreśla Przemysław Skrzypiec, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach i Regionalny Konserwator Przyrody i dodaje – Rozumiemy jednak potrzebę poszukiwania źródeł Królowej Polskich Rzek, stąd inicjatywa wyznaczenia miejsca o charakterze symbolicznym, a zarazem dostępnym, które jednocześnie uporządkuje ruch turystyczny na terenie rezerwatu i nie będzie zachęcać do poszukiwania tablic umieszczonych na stokach Baraniej Góry w latach 80., które również jedynie umownie wskazują początki Białej i Czarnej Wisełki.
Tablica przy szlaku dla ochrony przyrody
Dotychczasowe próby dotarcia do pamiątkowych tablic, wskazujących w sposób wyłącznie symboliczny miejsca wypływu Czarnej i Białej Wisełki, wiązały się z koniecznością schodzenia z wyznaczonych szlaków. Wymuszały przejście częściowo w niedostępnym i trudnym terenie przez obszary szczególnie cenne przyrodniczo, pełniące funkcję ostoi dla dużych drapieżników oraz głuszca wysoce wrażliwego na obecność ludzi. Takie działania prowadziły do łamania przepisów obowiązujących w rezerwacie oraz stwarzały realne zagrożenie dla odwiedzających. Obecne uwarunkowania przyrodnicze, w tym połamane lub przewrócone drzewa powstałe w wyniku naturalnych procesów w drzewostanie, dodatkowo zwiększają ryzyko poruszania się poza szlakami.
Potrzeba uporządkowania ruchu w rejonie źródliskowym była wielokrotnie sygnalizowana Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach przez różne środowiska – zarówno instytucje, jak i turystów. Nowe rozwiązanie stanowi odpowiedź na te postulaty.
Rezerwat „Barania Góra” to obszar o wyjątkowej wartości przyrodniczej. Stanowi ostoję wielu cennych gatunków, w tym rzadkiego głuszca, będącego symbolem tego terenu. Rozproszony ruch turystyczny miał dotychczas negatywny wpływ na ten wrażliwy ekosystem.
– Wspólnie z Nadleśnictwem Wisła, zarządcą tego terenu, które sfinansowało wykonanie oraz zapewniło montaż tablicy, dostrzegliśmy potrzebę wypracowania rozwiązania godzącego ochronę przyrody z oczekiwaniami społecznymi. Cieszymy się, że pomysł ten mocno wsparły również PTTK Oddział w Wiśle oraz Towarzystwo Miłośników Wisły – dodaje Zastępca Dyrektora RDOŚ. – Dzisiejsze odsłonięcie tablicy ma wymiar historyczny, jest efektem tej współpracy i przykładem odpowiedzialnego podejścia do udostępniania najcenniejszych obszarów przyrodniczych. Stanowi również ważny element wzmacniania naszej tożsamości – to właśnie tutaj w szczególny sposób można doświadczyć – poczuć i upamiętnić – początki Królowej Polskich Rzek.
Już jutro podczas wycieczki w ramach akcji „Przewodnik czeka”, organizowanej przez PTTK Oddział Wisła, będzie możliwość sprawdzenia, gdzie Wisła ma swój początek.
