Z okazji podwójnego jubileuszu uruchomienia wodociągu w Bielsku oraz powstania Aqua SA ukazało się trzecie wydanie książki pt. „Wodociągi i kanalizacja w Bielsku-Białej. W 130. rocznicę uruchomienia wodociągu w Bielsku (1895-2025)”, podsumowujące ostatnie dziesięciolecie.
Inicjatorem spisania dziejów wodociągów, dokładnie w 110. rocznicę uruchomienia pierwszego wodociągu w Bielsku, był śp. Piotr Dudek, prezes zarządu Aqua SA w latach 2003-2018. Kolejne, uzupełnione wydanie, również pod jego przewodnictwem, ukazało się w 120. rocznicę. – I tak po następnym dziesięcioleciu, w którym prezesem był również dr Krzysztof Michalski, mam zaszczyt oddać w Państwa ręce trzecią już publikację, uzupełnioną o ostatnią dekadę. Mam nadzieję, że ta tradycja będzie kontynuowana w przyszłości. Życzę Państwu miłej lektury – czytamy w przedmowie do nowego wydania, autorstwa prezesa Arkadiusza Kocota.
Dzieje bielskich wodociągów są ściśle związane z najważniejszymi aspektami historii połączonych miast i znaczącymi postaciami. To pasjonująca lektura, która pokazuje, jak potrzeba dalszego rozwoju przemysłu wpłynęła na realizację ambitnych projektów wodociągowych, które do dziś są symbolami Bielska-Białej. – Należy podkreślić, że historię wodociągów, zarówno 130 lat temu, obecnie, jak i w przyszłości, tworzą przede wszystkim ludzie – pracownicy oraz pozostali interesariusze spółki, którzy przez dziesięciolecia, często z determinacją, czuwali nad ciągłością dostawy wody, wdrażali nowe technologie i projekty. To ich praca była i jest fundamentem współczesnych wodociągów – stwierdza prezes Aqua SA.
W monografii, ozdobionej unikatowymi zdjęciami, szkicami i planami, o początkach dziejów wodociągów czytamy dzięki ogromnemu wkładowi pracy Piotra Keniga. – Historia wodociągów i kanalizacji Bielska-Białej od czasów najdawniejszych do 1991 roku, którą miałem przyjemność przygotować dla firmy Aqua w latach 2004-2005 jako pracownik naukowy Muzeum Historycznego, bez wątpienia należała do ważniejszych w mojej działalności badawczej i publicystycznej. Punktem wyjścia były: niemieckojęzyczne „Sprawozdanie z działalności Rady Miejskiej Bielska 1868-1898”, spisane przez dr. Karla Schneidera, oraz „Historia wodociągów”, opracowana w 1974 r. przez inż. Stanisława Wojciechowskiego, długoletniego pracownika przedsiębiorstwa. Temat pogłębiono w oparciu o materiały źródłowe zachowane w archiwum przedsiębiorstwa Aqua oraz w zbiorach Archiwum Państwowego w Bielsku-Białej, a także o informacje z ówczesnej prasy, która szczegółowo przedstawiała projekty i zamierzenia, a później relacjonowała postęp robót. W najnowszym, trzecim już wydaniu książki uwzględniono nowe ustalenia dotyczące wielce symbolicznego miejsca: rezerwuaru wodnego na bielskim Rynku, ozdobionego figurą Neptuna, pochodzącą najpewniej z warsztatu skoczowskiego rzeźbiarza Wacława Donaya (obecnie eksponowaną w Muzeum) – przybliża historyk.
Książka zachwyca szatą graficzną. To z kolei zasługa zarówno projektu graficznego, jak i całego przygotowania publikacji do druku autorstwa Alicji Migdał-Drost, kierownik Działu Wydawniczego w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej. – To już trzecie wydanie monografii, uzupełnione, poprawione w świetle badań, wzbogacone o kolejne 10 lat działalności spółki. Najtrudniejsze było pierwsze wydanie – duża ilość tekstu, nie mniej materiału ilustracyjnego i wyzwanie, żeby książka się czytała, żeby się dobrze oglądała, żeby autorzy i zamawiający byli zadowoleni – wspomina przedstawicielka Muzeum. Jednak pojawiły się i nowe wyzwania. – Jednym z wymagających momentów było wprowadzanie korekt zgodnych z nowymi zasadami pisowni do wcześniejszego opracowania, a dzięki temu zwrócenie uwagi na to, jak bardzo zmienia się nasza miejska rzeczywistość w zaledwie 20 lat – odnośniki Piotra Keniga, opisujące miejsca i określające ich obecne nazwy, czytelne szczególnie dla Bielszczan, stały się już częściowo nieaktualne – jak choćby usytuowanie dziedzińców fabryki Scholzów i farbiarni Wiedmanna jako zaplecza obecnej, a jednak dawnej kwiaciarni przy ul. Przechód. Staraliśmy się wychwycić jak najwięcej takich szczegółów, ale zapewne nie wszystkie udało się zlokalizować – zwraca uwagę Alicja Migdał-Drost.
– Z perspektywy historycznej w 2025 roku minęło już 130 lat od chwili, gdy w Bielsku po raz pierwszy popłynęła woda z wodociągu – właśnie w 1895 roku został uroczyście oddany do użytku publicznego miejski wodociąg. Jak każdy jubileusz także ten skłania do refleksji nad tym, co już za nami, ale również jakie stoją przed nami nowe wyzwania. Wartością, która łączy pokolenia, jest świadomość, że woda jest przede wszystkim najcenniejszym źródłem życia. Należy szanować jej zasób tak, aby również przyszłym pokoleniom nie zabrakło zdrowej i bezpiecznej wody pitnej. I w tym znaczeniu praca w wodociągach jest służbą dla całego lokalnego społeczeństwa. Dlatego też nieprzerwanie misją Aqua SA jest dostarczanie mieszkańcom czystej, zdrowej i smacznej wody oraz skuteczne i odpowiedzialne odprowadzanie ścieków – w sposób bezpieczny dla ludzi i przyjazny dla środowiska naturalnego – podsumowuje Przemysław Kamiński, przewodniczący Rady Nadzorczej Aqua SA i wiceprezydent Bielska-Białej.
Książkę można nabyć w Miejskim Centrum Informacji Turystycznej, Muzeum Historycznym oraz w sklepie internetowym Aqua SA (www.sklep.aqua.com.pl).
