Jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się, że Szkolne Koła Krajoznawczo-Turystyczne odejdą do historii. Dziś wszystko wskazuje na to, że uczniowska turystyka na ziemi cieszyńskiej przeżywa renesans. Powstają kolejne koła, młodzież tłumnie uczestniczy w rajdach, a przy cieszyńskim Oddziale Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego powołano Komisję Młodzieży Szkolnej, która ma koordynować rozwój tej działalności.
Symbolicznym potwierdzeniem zachodzących zmian był pierwszy Zlot Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych. Na trzy dni przed zakończeniem roku szkolnego około 70 uczniów i ich opiekunów spotkało się w schronie PTTK na Kamiennym, przy żółtym szlaku z Wisły na Trzy Kopce Wiślańskie. W wydarzeniu, które zorganizowała nowo powołana Komisja Młodzieży Szkolnej Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, wzięli udział członkowie czterech Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych (SKKT nr 5, 12, 14 i 15). – Było to pierwsze tego typu spotkanie w historii cieszyńskiego oddziału i zarazem jeden z pierwszych projektów nowej komisji – cieszy się Zbigniew Huczała, prezes Zarządu Oddziału PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie.
Początki 70 lat temu
Przypomina zarazem, że Komisja Młodzieży Szkolnej została powołana po marcowym zjeździe oddziału, podczas którego wybrano nowe władze na kolejną kadencję. W jej skład weszli Maksymilian Kuśka, Aleksandra Pilorz i Eliza Szatkowska-Dziadek, a funkcję przewodniczącego powierzono Maksymilianowi Kuśce.
Nowa komisja ma wspierać działalność szkolnych kół, pomagać ich opiekunom oraz inicjować przedsięwzięcia skierowane do dzieci i młodzieży. Organizacja pierwszego zlotu pokazała, że podobnych inicjatyw w regionie nie zabraknie. Już po powołaniu komisji, w czerwcu, powstały bowiem dwa kolejne SKKT.
Historia szkolnej turystyki na ziemi cieszyńskiej sięga połowy XX wieku. Pierwsze Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne powstało w 1956 r. przy ówczesnym Technikum Mechaniczno-Elektrycznym w Cieszynie. Jak wynika z publikacji wydanej z okazji 75-lecia cieszyńskiego Oddziału PTTK, w połowie lat 80. w regionie działało aż 35 szkolnych kół. Funkcjonowały zarówno w szkołach podstawowych, jak i ponadpodstawowych, będąc ważnym elementem wychowania oraz edukacji regionalnej. – Niestety, lata 90. XX wieku to dekada powolnej likwidacji tych prężnie działających kół, które w szczytowym momencie zrzeszały łącznie około 1440 członków – wspominają cieszyńscy działacze PTTK.
Z inicjatywy nauczycieli
Nowy rozdział rozpoczął się w 2016 r. wraz z powstaniem pierwszego w XXI wieku SKKT przy Zespole Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Cieszynie. Jego założycielem i opiekunem został kol. Maksymilian Kuśka (na co dzień nauczyciel w tej placówce).
W kolejnych latach systematyczny rozwój ruchu trwał nadal. W efekcie, w 2021 r. pojawiło się SKKT przy Szkole Podstawowej w Ustroniu Nierodzimiu, którego opiekunką jest Daria Madzia. – W 2022 r. powstały dwa koła. Z inicjatywy nauczycielek Szkoły Podstawowej nr 6 w Cieszynie Pastwiskach powstało SKKT, które przyjęło nazwę „Łaziki”. Jego opiekunkami były koleżanki Eliza Szatkowska-Dziadek i Wioletta Korczyk. Drugie SKKT powstało przy Szkole Podstawowej nr 1 w Cieszynie, a jego opiekunką jest Sylwia Huczała – wspomina Zbigniew Huczała.
Na kolejne koła trzeba było jednak czekać trzy lata. Za to jesienią 2025 r. powstały aż cztery SKKT. Były to SKKT przy Szkole Podstawowej w Mnichu, gdzie opiekunką została Agnieszka Witoszek, SKKT przy Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w Ustroniu z opiekunką Dorotą Mendrek, SKKT przy Szkole Podstawowej nr 7 w Cieszynie Krasnej utworzone przez Elizę Szatkowską-Dziadek oraz SKKT przy Szkole Podstawowej w Dzięgielowie powstałe dzięki Agnieszce Olszar.
– W czerwcu bieżącego roku powstały dwa kolejne SKKT. Najpierw z inicjatywy koleżanki Barbary Bojdy-Wojnar powstało koło przy Szkole Podstawowej nr 8 w Skoczowie. Następnie, z inicjatywy Kariny Zdziebło-Miler powstało SKKT przy Szkole Podstawowej w Marklowicach Górnych. Obie panie zostały też opiekunkami „swoich” kół – wyjaśnia Zbigniew Huczała. – W efekcie, obecnie w powiecie cieszyńskim działa już dziesięć Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych, które skupiają około 300 uczniów – dodaje.
Młodzi chcą w góry
W ciągu dekady nowe koła powstały więc w sześciu gminach powiatu cieszyńskiego. Do tego, choć pokutuje opinia, iż współczesna młodzież większość czasu spędza przed ekranami komputerów i smartfonów, frekwencja podczas organizowanych przez cieszyński Oddział PTTK rajdów pokazuje zupełnie inny obraz. – Jesienny Rajd „Pożegnanie Lata 2025” zgromadził ponad 1400 uczestników, natomiast wiosenny Rajd „Powitanie Wiosny 2026” blisko 900 osób. Naszym zdaniem to dowód, że młodzi ludzie nadal chcą poznawać góry, historię i przyrodę regionu, potrzebują jednak nauczycieli i opiekunów, którzy pomogą im rozwijać tę pasję – tłumaczy Zbigniew Huczała.
Jak więc założyć Szkolne Koło Krajoznawczo-Turystyczne? Cieszyński Oddział PTTK gorąco do tego zachęca, natomiast szczegółowe informacje na ten temat można uzyskać w biurze oddziału przy ul. Głębokiej 56 w Cieszynie. Pracownicy oraz członkowie Komisji Młodzieży Szkolnej deklarują pomoc zarówno w formalnościach, jak i organizacji działalności nowego koła. Wystarczy wpaść do biura Oddziału PTTK w Cieszynie przy ul. Głębokiej 56 w każdy poniedziałek i środę w godz. 10.00-16.00 lub skontaktować się telefonicznie (tel. 33-853 11 86).
