To, co dla jednych jest niepotrzebne, dla innych może okazać się prawdziwym skarbem. W Bielsku-Białej ta idea zyskuje realny wymiar dzięki punktom drugiego życia rzeczy, które działają w PSZOK-ach.
Jeszcze do niedawna niepotrzebne, ale sprawne rzeczy, takie jak zabawki, komplety naczyń, ozdoby czy drobny sprzęt sportowy, kończyły jako odpad. Jeśli nie mieliśmy ich komu przekazać lub sprzedać, najczęściej były wyrzucane do kosza, aby nie zalegały po kątach. Dziś coraz więcej takich przedmiotów trafia do punktów drugiego życia rzeczy, tzw. „Przystani Drugiej Szansy”, które działają we wszystkich bielskich PSZOK-ach. To właśnie tam mieszkańcy mogą zostawić rzeczy, które są w dobrym stanie, ale nie są już im potrzebne, aby mogły posłużyć komuś innemu.
Przystań Drugiej Szansy – jak to działa i co można oddać?
Punkty drugiego życia rzeczy w bielskich PSZOK-ach powstały już na początku 2022 r., jako realna odpowiedź na problem związany z gromadzeniem rzeczy oraz sposobem na minimalizowanie odpadów. Jak to wygląda w praktyce? Są to specjalne miejsca – magazyny rzeczy używanych, które są na każdym z trzech PSZOK-ów dostępnych w naszym mieście (ul. Krakowska 315d, ul. Straconki 1, ul. Szyprów 8). Tam na regałach oraz wieszakach poukładane są przedmioty codziennego użytku, przyniesione przez mieszkańców, które nadają się do dalszego wykorzystania. Są to między innymi meble, książki, zabawki, naczynia, sprzęt sportowy czy ozdoby dekoracyjne itp. Warunek jest jeden – rzeczy muszą być czyste, kompletne i sprawne. W myśl zasady: „Oddajemy rzeczy takie, które sami byśmy chcieli zabrać, jeśli byłyby nam potrzebne”. Zamiast trafiać do kontenera na odpady zostają udostępnione innym mieszkańcom, którzy mogą je bezpłatnie zabrać do domu. Od niedawna miejsca te zmieniły swoją nazwę na „Przystań Drugiej Szansy”, niemniej jednak idea pozostała taka sama.
Coraz częściej w Przystani można znaleźć także ubrania. Mieszkańcy mogą przynosić czystą, wypraną i wyprasowaną odzież, która nadaje się do ponownego noszenia. Jest ona również eksponowana na półkach oraz wieszakach, tak aby każdy odwiedzający mógł bez problemu zobaczyć i ewentualnie zabrać to, czym jest zainteresowany. To ważne uzupełnienie inicjatywy „drugiego życia rzeczy”, bo tekstylia są jedną z najszybciej rosnących grup odpadów. Dzięki temu dobrej jakości kurtki, swetry czy dziecięce ubrania nie muszą zalegać w szafach ani trafiać do kosza, lecz mogą znaleźć nowych właścicieli.
„Zainteresowanie inicjatywą rośnie z miesiąca na miesiąc, ale chcemy przypominać o niej jak najczęściej, aby informacja dotarła do jak najszerszego grona mieszkańców. Coraz więcej osób przyjeżdża na PSZOK nie tylko po to, by oddać odpady, ale także by zobaczyć, czy znajdzie coś przydatnego dla siebie lub swojej rodziny w Przystani Drugiej Szansy” – zauważa prezes Zakładu Gospodarki Odpadami S.A. w Bielsku-Białej, Marcin Szarek.
Ekologia, która zaczyna się od codziennych wyborów
Drugie życie przedmiotów to realna korzyść dla środowiska. Każda rzecz, która zostaje ponownie wykorzystana, to mniej odpadów trafiających np. na składowiska. To oszczędność energii i ograniczenie emisji związanych z transportem. To także zapobieganie powstawaniu potencjalnego odpadu, co w hierarchii postępowania z odpadami jest działaniem najwyżej ocenianym i najbardziej efektywnym – ponieważ zależy od każdego z nas i każdy ma na to realny wpływ. To także świadoma konsumpcja dóbr i wykorzystywanie przedmiotów, książek czy ubrań tak długo, jak długo pozwalają na to walory użytkowe.
„Idea drugiego życia rzeczy pokazuje, że nowoczesna gospodarka odpadami to nie tylko segregacja, ale przede wszystkim mądre zapobieganie ich powstawaniu. Przystanie Drugiej Szansy są prostym, ale bardzo skutecznym rozwiązaniem, które w długiej perspektywie przynosi korzyści wszystkim – mieszkańcom, środowisku i miastu” – dodaje prezes spółki.
Edukacja ekologiczna w praktyce
Punkty drugiego życia rzeczy działające na bielskich PSZOK-ach pełnią także ważną rolę edukacyjną, ale w bardzo praktycznym wymiarze. Zamiast ulotek i długich instrukcji, mieszkańcy uczą się ekologii przez konkretne działanie. Oddając sprawne rzeczy lub zabierając te, które mogą się jeszcze przydać, na własne oczy widzą, że „odpad” nie zawsze musi nim być.
„Możliwość obejrzenia przedmiotów przeznaczonych do ponownego użycia czy zobaczenie, jak duża część oddawanych rzeczy nadal nadaje się do wykorzystania, działa silniej niż niejedna kampania informacyjna. Mieszkańcy zaczynają zwracać większą uwagę na to, co wyrzucają, jak kupują i czy dana rzecz rzeczywiście straciła swoją funkcję” – wyjaśnia Katarzyna Olek, specjalista ds. edukacji ekologicznej w ZGO S.A.
Zakład Gospodarki Odpadami S.A. od lat prowadzi edukację ekologiczną w Bielsku-Białej, skierowaną do różnych grup wiekowych odbiorców. To liczne zajęcia i warsztaty w szkołach i przedszkolach, w których biorą udział tysiące uczestników. To spotkania z dziećmi i młodzieżą na ścieżce edukacyjnej, która działa przy budynku administracyjnym ZGO S.A., oraz zwiedzanie Zakładu z osobami dorosłymi. To także współpraca z lokalnymi partnerami podczas eventów czy pikników oraz wiele różnych innych działań, tak aby „wyjść” z edukacją ekologiczną do całych rodzin oraz budować proekologiczne postawy wśród mieszkańców.
Jednakże idea Przystani Drugiej Szansy i zaproszenie do włączenia się w nią mieszkańców to niejako oddanie praktycznego narzędzia edukacyjnego w ręce mieszkańców i zaproszenie ich do edukowania swojego otoczenia. „W tym wymiarze (punktów drugiego życia rzeczy) edukacja przestaje być hasłem, a staje się częścią codziennego życia mieszkańców. To realne pokazanie, że troska o środowisko zaczyna się od drobnych decyzji podejmowanych w domu, a których efekty widać w społeczeństwie” – dodaje Katarzyna Olek.
„Nie wyrzucaj – przekaż dalej”
„Przystanie” są dostępne na każdym z trzech bielskich PSZOK-ów: ul. Krakowska 315d, ul. Straconki 1, ul. Szyprów 8. Zachęcamy szczególnie do odwiedzenia tego ostatniego punktu (ul. Szyprów 8), który właśnie „obchodzi” swój pierwszy rok funkcjonowania i jest największym oraz najnowocześniejszym tego typu obiektem oddanym do użytku mieszkańcom Bielska-Białej.
Warto więc spojrzeć na swoje niepotrzebne przedmioty z nieco innej perspektywy – nie jako odpady, lecz jako przydatne komuś innemu rzeczy. Wystarczy odwiedzić PSZOK, a w nim Przystań Drugiej Szansy, przynieść rzeczy w dobrym stanie i pozwolić, by dostały nowe życie. Mogą to być: meble, zabawki, sprzęt sportowy, wyroby szklane i ceramiczne, książki, artykuły dekoracyjne, akcesoria dla dzieci, tekstylia. Ważne, aby to, co trafia do „Przystani”, było sprawne, czyste, kompletne, w dobrym stanie technicznym oraz nie stwarzało zagrożenia dla innych użytkowników.
Serdecznie zachęcamy do włączenia się w akcję dawania rzeczom drugiego życia!
