4 stycznia w Oświęcimskim Centrum Kultury odbyła się uroczysta gala wręczenia „Nagrody św. Maksymiliana Marii Kolbego”. Tegoroczną laureatką została Józefa Staroń, emerytowana położna, która od lat towarzyszy ludziom terminalnie chorym. Wyróżnienie w jej imieniu odebrała dr Anna Byrczek, dyrektor Hospicjum św. Kamila w Bielsku-Białej. Nagrodą jest kopia figurki „Matki Bożej zza drutów” z kościoła w Harmężach, symbol działalności ewangelizacyjnej i apostolskiej.
Józefa Staroń jest emerytowaną położną, która przez 40 lat pracy zawodowej z oddaniem przyjmowała rodzące się życie. W sytuacjach zagrożenia nie wahała się udzielać noworodkom chrztu świętego z wody. Od 33 lat posługuje jako wolontariuszka w Hospicjum św. Kamila w Bielsku-Białej, będąc jedną z osób współtworzących początki tej placówki. Jej służba obejmuje nie tylko pomoc medyczną, lecz także głęboki wymiar ewangelizacyjny – rozmowy przy łóżku chorego, duchowe towarzyszenie oraz zachęcanie do sakramentów spowiedzi i namaszczenia chorych.
Przez cztery dekady pracy zawodowej harmonijnie łączyła posługę położnej z głęboką wiarą i wrażliwością na wymiar duchowy ludzkiego życia. Dziś kontynuuje swoją misję jako pionierka wolontariatu hospicyjnego w Bielsku-Białej, niosąc pomoc osobom terminalnie chorym.
Podczas gali głos zabrał biskup Roman Pindel, który wskazał na trzy istotne aspekty związane z nagrodą i jej patronem. Przypomniał, że św. Maksymilian Kolbe został najpierw ogłoszony błogosławionym wyznawcą, a dopiero później męczennikiem, co pokazuje szerokie rozumienie nagrody, obejmujące nie tylko bezpośrednią ewangelizację, ale również działalność apostolską i charytatywną, w tym posługę hospicyjną. Podkreślił także wartość samej nominacji, zaznaczając, że wszyscy nominowani są ludźmi zasłużonymi, a wyróżnienie ma być impulsem do dalszego, jeszcze owocniejszego działania.
Werdykt kapituły odczytał ks. Piotr Hoffmann, dyrektor Duszpasterstwa Ogólnego Kurii Diecezjalnej oraz przewodniczący kapituły Nagrody.
Wśród nominowanych znaleźli się liderzy grup religijnych, społecznicy niosący pomoc chorym, ubogim i osobom w kryzysie, a także inicjatorzy wydarzeń kulturalno-religijnych oraz projektów ewangelizacyjnych. Zgłoszenia dokumentowały bezinteresowną służbę oraz często nowatorskie formy krzewienia wiary – od kursów Alpha, przez opiekę hospicyjną, po troskę o dziedzictwo sakralne.
Nominowani do Nagrody św. Maksymiliana Marii Kolbego 2025: Anna Lipa – animatorka życia wspólnotowego i działań ekumenicznych (parafia św. Marii Magdaleny w Cieszynie), Jadwiga Chlebik – wieloletnia wolontariuszka Caritas, zaangażowana w pomoc bezdomnym i chorym terminalnie, Małgorzata i Roman Rekiel – liderzy Parafialnej Caritas i koordynatorzy pomocy ubogim, Stowarzyszenie Rycerstwo Niepokalanej przy parafii w Starej Wsi – promotorzy duchowości św. Maksymiliana, Józefa Staroń – wolontariuszka Hospicjum św. Kamila w Bielsku-Białej, ks. Zbigniew Jurasz – proboszcz i kustosz sanktuariów, ceniony duszpasterz, Wspólnota „Talitha Kum” – prowadząca kursy Alpha i projekty ewangelizacyjne w Beskidach, o. Bogdan Kocańda OFMConv – franciszkanin, rekolekcjonista i inicjator dzieł ewangelizacyjnych.
Gala w Oświęcimskim Centrum Kultury rozpoczęła się wykładem Teresy Wontor-Cichy z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Badaczka, historyk i pracownik Centrum Badań Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, autorka licznych publikacji poświęconych historii obozu Auschwitz, opisała działalność Instytutu Higieny SS, który funkcjonował w ramach kompleksu obozowego Auschwitz-Birkenau, głównie w miejscowości Rajsko. Przypomniała o masowych aresztowaniach polskiej inteligencji i europejskich naukowców, przymuszanych do pracy w laboratoriach badawczych pod nadzorem niemieckich lekarzy. Przybliżyła strukturę placówki, jej wyposażenie pochodzące z grabieży oraz zakres prowadzonych analiz medycznych, które służyły potrzebom armii, a nie ratowaniu więźniów. Kluczowym elementem wykładu były biogramy wybitnych postaci, takich jak Janina Kowalczykowa czy Ludwik Fleck, których losy ilustrują tragiczne dylematy etyczne oraz walkę o przetrwanie elit naukowych. Prelegentka zwróciła uwagę na specyficzny status tzw. „więźniów specjalnych”, którzy mimo pracy w nowoczesnych pracowniach wciąż podlegali obozowemu terrorowi.
Główną nagrodą jest kopia figurki „Matki Bożej zza drutów”. Oryginalna figurka maryjna znajduje się w Centrum św. Maksymiliana w Harmężach, w kaplicy „Matki Bożej zza drutów”. Figurka powstała w czasie II wojny światowej w KL Auschwitz. Wykonał ją na terenie niemieckiego obozu w 1940 r. więzień Bolesław Kupiec (nr 792). Był to jego dowód wdzięczności wobec ks. Władysława Grohsa za niesioną pomoc materialną osadzonym w obozie. Ks. Grohs w testamencie prosił, aby po jego śmierci przekazać figurkę „Matki Bożej zza drutów” do Niepokalanowa. Klasztor niepokalanowski przekazał ją następnie do Centrum św. Maksymiliana w Harmężach, uznając to miejsce za najbardziej odpowiednie.
Twarz blisko dwudziestocentymetrowej figurki Matki Bożej jest skupiona i smutna. Jej płaszcz z kapturem na plecach przypomina opończę, przepasana jest góralską krajką, a wieńcząca głowę gwiaździsta korona również zawiera motywy góralskie.
Źródło: Robert Karp, Kuria Diecezji Bielsko-Żywieckiej
