Ada Piekarska, kierowniczka zespołu programowego Galerii Bielskiej BWA, została kuratorką Pawilonu Polskiego na Malta Biennale 2026. Wraz z artystką Weroniką Zalewską przygotowuje wystawę „Archive of Hesitations” („Archiwum wahań”), która będzie prezentowana w Valletcie od 11 marca do 29 maja w ramach Malta Biennale.
Praca Weroniki Zalewskiej prezentowana w Pawilonie Polskim ma formę dwukanałowej wideoinstalacji i składa się z dwóch równoległych projekcji wideo. Pierwszy kanał przyjmuje formę teleturnieju – mechanizmu selekcji, punktacji i natychmiastowej weryfikacji odpowiedzi. Drugi opiera się na nielinearnym montażu materiałów archiwalnych, w których obrazy wymykają się jednoznacznemu domknięciu. Zderzenie tych porządków ujawnia napięcie między wiedzą mierzalną a relacyjną, między procedurą a doświadczeniem. Animacje Mili Nowackiej wykorzystujące mechanizm sprzężenia zwrotnego w urządzeniach wideo czynią z zakłócenia metodę, odsłaniając materialność obrazu i warunki wytwarzania wiedzy. „Archiwum wahań” konstruowane jest wokół osobistego wspomnienia artystki Weroniki Zalewskiej – oglądania telewizji z babcią na początku lat 2000. Ta scena staje się punktem wyjścia projektu.
Kontekstem dla wystawy jest doświadczenie transformacji ustrojowej w Polsce w latach 90. oraz na początku XXI wieku. Dynamiczne przemiany gospodarcze i społeczne wiązały się wówczas z szybkim przyswajaniem zachodnich wzorców życia, pracy i sukcesu. Teleturniej stał się jednym z symboli tej epoki. W instalacji Zalewskiej pojawia się jako metafora aspiracji „dogonienia Zachodu”, ale także jako przypomnienie o napięciach i niepewnościach towarzyszących temu procesowi.
Archiwum wahań powstaje w czasie, gdy współczesne ramy poznawcze – oparte na logice natychmiastowej odpowiedzi i nieustannej aktualizacji – coraz wyraźniej odsłaniają swoje granice. W świecie nadmiaru danych projekt proponuje zatrzymanie. Wahanie nie jest tu brakiem decyzji ani oznaką słabości, lecz gestem odpowiedzialności – miejscem, w którym myślenie odzyskuje czas.
Projekt Weroniki Zalewskiej proponuje jednak inne spojrzenie. Zamiast poszukiwać jednej poprawnej odpowiedzi, kieruje uwagę na moment zawahania. To właśnie w tych pęknięciach między gotowymi narracjami a osobistą pamięcią pojawia się przestrzeń do ponownego namysłu nad współczesnością oraz nad sposobem, w jaki opowiadamy o własnej historii.
Od sierpnia 2026 roku projekt będzie prezentowany także publiczności w Galerii Bielskiej BWA.
Malta Biennale to jedno z najmłodszych międzynarodowych wydarzeń poświęconych sztuce współczesnej, które szybko zyskało rozpoznawalność na artystycznej mapie Europy. Druga edycja biennale odbywa się od 11 marca do 29 maja pod hasłem CLEAN | CLEAR | CUT. Motyw przewodni odnosi się do potrzeby głębokich przemian we współczesnym świecie – oczyszczenia przestrzeni publicznej z destrukcyjnych zjawisk, przywrócenia przejrzystości myślenia i poszukiwania nowych dróg w obliczu kryzysów politycznych, społecznych, kulturowych i ekologicznych. Dyrektorką artystyczną wydarzenia jest kuratorka Rosa Martínez.
Weronika Zalewska jest artystką, badaczką i poetką. Ukończyła Sztukę Mediów na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Autonomiczne Formowanie na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie; studiowała także art praxis na Dutch Art Institute. Tworzy sztukę wideo na przecięciu dokumentu i fikcji spekulatywnej, pracując z tematami m.in. transformacji społeczno-ekonomicznych i ich wpływu na wytwarzanie narracji czy relacji. Jej prace były pokazywane m.in. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, BWA Wrocław, Galerii Bielskiej BWA czy na Biennale Performansu w Wilnie.
Ada Piekarska jest kuratorką i autorką tekstów o sztuce. Obecnie kieruje zespołem programowym Galerii Bielskiej BWA w Bielsku-Białej. Jej praktyka kuratorska koncentruje się na pozaartystycznych funkcjach sztuki współczesnej, szczególnie na jej związkach z logiką władzy oraz możliwościach przeformułowywania społecznych wyobrażeń. Jest kuratorką Biennale Malarstwa Bielska Jesień – jednego z najważniejszych konkursów artystycznych w Polsce. W 2024 roku otrzymała Nagrodę Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy.
Organizatorem Pawilonu Polskiego na Malta Biennale 2026 jest Instytut Adama Mickiewicza. Wystawa Archive of Hesitations jest współorganizowana przez Galeria Bielska BWA we współpracy z Embassy of Poland in Valletta. Partnerami projektu są TVP Kultura i Wytwórnia Filmów Oświatowych. Projekt jest współfinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasto Bielsko-Biała – Polską Stolicę Kultury 2026.
Źródło: Galeria Bielska BWA
