„Kronika Beskidzka” jest gazetą, którą od dziecka miałem w domu i z zainteresowaniem czytałem. Nie przypuszczałem wtedy, że kiedyś zwiążę z nią większą część swojego zawodowego życia.
Jestem Bielszczaninem od urodzenia. Studiowałem polonistykę w Krakowie, ale po studiach wróciłem do Bielska-Białej. Pierwszą pracę podjąłem w Szkole Muzycznej, uczyłem polskiego m.in. w klasie maturalnej. Jedna z „moich” maturzystek jest teraz dyrektorką tej znakomitej placówki.
Praca w „Muzyku” dawała mi wiele satysfakcji, ale już od studiów najbardziej ciągnęło mnie do dziennikarstwa. Trafiłem do „Horyzontów Befamy”, zakładowej gazety w potężnej wówczas Bielskiej Fabryce Maszyn Włókienniczych. Równocześnie ukończyłem też podyplomowe studium dziennikarskie na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie niepokorni wobec ówczesnej władzy wykładowcy zachęcali, by dążyć za wszelką cenę do przekazywania rzetelnych informacji mimo wszechobecnej w czasach PRL-u politycznej cenzury. A było o czym pisać, bo był to czas tworzenia się związku zawodowego „Solidarność”. Pisałem więc i o problemach fabryki, i o wydarzeniach ogólnokrajowych dotyczących ludzi pracy. Relacjonowałem m.in. zwycięski strajk generalny na Podbeskidziu, a także pierwszy krajowy zjazd „Solidarności” w Gdańsku.
To były zupełnie inne czasy – praca bez komputerów, internetu, telefonów komórkowych, poczty elektronicznej, która umożliwia błyskawiczne przesłanie tekstów i zdjęć w dowolne miejsce. Artykuły pisało się długopisem „na brudno” i przepisywało na maszynie. Gdy chciałem przekazać relację z Gdańska, biegłem z odręcznymi zapiskami szukać najbliższej czynnej budki telefonicznej, by dodzwonić się do befamowskiej redakcji i podyktować tekst.
Wydawanie tej i innych gazet zakładowych zakończył stan wojenny. Później dostałem propozycję pracy w „Kronice Beskidzkiej”. Tak zaczęła się moja przygoda, która trwa do dziś. Zaczynałem jako reporter. Pisałem o problemach społecznych, których nie brakowało, o wydarzeniach kulturalnych, a także o kryminalnych historiach i aferach, ze słynnym oscylatorem Bogusława Bagsika na czele. Przechodząc kolejne szczeble dziennikarskiej profesji, zostałem sekretarzem redakcji, zajmując się – przez spory czas wspólnie Anią Fabrowicz – przygotowywaniem kolejnych wydań „Kroniki”. Po latach zostałem redaktorem naczelnym, a dziś jestem „redaktorem-seniorem” i nadal piszę, głównie o kulturze.
Tematy związane z kulturą były obecne w „Kronice” od zawsze. W tym roku Bielsko-Biała jest Polską Stolicą Kultury. Gdy patrzę na to z perspektywy kilku dekad, widzę systematyczny rozwój kulturotwórczych działań. Już gdy byłem uczniem, w powiatowym Bielsku-Białej swój najlepszy okres przeżywało słynne Studio Filmów Rysunkowych, działały dwa teatry, muzeum na zamku, Pawilon Plastyków, czyli obecna Galeria Bielska BWA, szkoły kształcące muzyków i plastyków. Mieliśmy salę koncertową (wówczas jeszcze bez balkonu) w Domu Muzyki, czyli w obecnym Bielskim Centrum Kultury. Raz w miesiącu przyjeżdżała tam z koncertem Filharmonia Śląska. Dziś jest także wspaniała sala Cavatina Hall. Własnej orkiestry symfonicznej miasto nie miało. Teraz jest kilka orkiestr. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, organizowany przez Banialukę, ma rangę światową. W skali kraju wysoko ceniony jest konkurs plastyczny Bielska Jesień. Systematycznie pojawiały się nowe, cykliczne wydarzenia, w tym Foto Art Festival oraz wydarzenia muzyczne, m.in. Festiwal Kompozytorów Polskich, Jazzowa Jesień, Bielska Zadymka Jazzowa. Nie brakuje amatorskich formacji artystycznych. Przez Bielsko przewijali się znakomici muzycy z całego świata. Trębacze Wynton Marsalis i Chris Botti, saksofoniści Wayne Shorter i Joe Lovano, gitarzyści Pat Metheny i John Scofield, kontrabasiści Ron Carter i Charlie Haden oraz wielu innych artystów z całego świata. „Kronika” informowała o tych wydarzeniach, zamieszczała recenzje, organizowała dla czytelników konkursy, w których można było wygrać bilety.
Co ważne, nasz tygodnik nie tylko opisywał to, co działo się w mieście i regionie. Sam też pomagał rozwijać jego życie kulturalne, i nie tylko. Organizowaliśmy różnego rodzaju akcje i konkursy. Jednym z nich był konkurs kulinarny „O dwojaki beskidzkie”. Dwojaki to regionalne, stosowane dawniej na wsi gliniane naczynia, w których można było przenosić dwa dania, na przykład dla osób pracujących w polu. Czytelnicy zgłaszali restauracje i lokale, które warto wyróżnić taką nagrodą. Było w tym coś bardzo lokalnego i charakterystycznego dla naszego regionu. Przez wiele lat organizowaliśmy również Wyścig Kolarski „Kroniki Beskidzkiej”. Było to duże wydarzenie, startowali w nim najlepsi polscy kolarze. Wśród zwycięzców byli między innymi Stanisław Królak i Stanisław Gazda.
Przez te wszystkie lata było wiele wydarzeń, które szczególnie zapadły mi w pamięć. Jednym z nich był pożar rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach w 1971 roku. O jego tragicznych skutkach dowiedziałem się właśnie z obszernych artykułów w „Kronice”. Na miejscu byli między innymi reporterzy Tadeusz Patan i Henryk Urbańczyk. Zrobili serię wstrząsających zdjęć, z których jedno, wręcz symboliczne, na zawsze utkwiło mi w pamięci: sylwetka spalonego człowieka opartego o ścianę i wystające z niej rury układające się w znak krzyża.
Gdy już w „Kronice” pracowałem, szczególnym wydarzeniem była wizyta Jana Pawła II w Wadowicach 14 sierpnia 1991 roku. Miasto przygotowywano na przyjęcie nawet 200 tysięcy pielgrzymów. Ruch samochodowy praktycznie zamarł, objazdy z Bielska-Białej zaczynały się już w Kętach. Papież przybył, aby konsekrować nowy kościół św. Piotra Apostoła, a później odwiedził kościół przy wadowickim rynku, w którym został ochrzczony w 1920 roku.
Wielu pielgrzymów przyszło do Wadowic pieszo. Pamiętam grupę około 70 osób z Kaniowa, która szła przez całą noc. Wędrowali trzynaście godzin. Mnie było łatwiej dzięki akredytacji z Episkopatu Polski. Z dużą plakietką przyklejoną na przedniej szybie mojego „kancioka”, czyli Fiata 125p, mogłem dojechać aż do Wadowic w błyskawicznym tempie. Zajęło mi to mniej niż pół godziny. Przepisów nie złamałem, bo trasa była zamknięta dla normalnego ruchu, a samochody z akredytacjami były przez policję i organizatorów wręcz ponaglane. Plakietkę zachowałem do dziś. „Kronika” zapowiadała tę wizytę już dwa numery wcześniej, po wydarzeniu przygotowaliśmy obszerną relację. Udało mi się dostać do strefy zero, czyli najbliżej papieża. Mogłem więc zrobić zdjęcia z bardzo bliska. Miałem aparat z teleobiektywem. Fotografowałem uśmiechniętego, zadowolonego Ojca Świętego. W redakcji sądzono, że zrobiłem je z ekranu telewizora. Nie zostały opublikowane. Tę pamiątkę też zachowałem.
Miałem szczęście pracować z wybitnymi dziennikarzami, jak Teresa Madej, Piotr Wysocki, wspomniany już Tadeusz Patan, Marcin Płużek, Marcin Kałuski i wielu innych. Był też Henryk Urbańczyk, postać nietuzinkowa – reporter, fotoreporter, zajmował się również stroną techniczną naszego tygodnika. Jego największą pasją było filmowanie. Działał w bielskim Amatorskim Klubie Filmowym. Zdobywał nagrody. Jego filmy były doceniane także poza Polską.
Pamiętam historię związaną z jednym z największych wyróżnień, jakie otrzymał. W latach osiemdziesiątych został uhonorowany złotym medalem i tytułem najlepszego filmowca amatora świata. Sęk w tym, że uroczystość zaplanowano daleko, w Buenos Aires. Henrykowi nie udało się znaleźć sponsora i pieniędzy na podróż do Argentyny. Ostatecznie medal dotarł do niego pocztą.
Takich historii było w redakcji więcej. Każdy z nas miał swoje zainteresowania, pasje i swój sposób patrzenia na świat. To również tworzyło specyfikę „Kroniki”.
Kiedy zaczynałem pracę, redakcja wyglądała i działała zupełnie inaczej niż dzisiaj. Przez te cztery dekady zmieniło się właściwie wszystko. Pamiętam pojawienie się pierwszych komputerów i wyjazdy na szkolenia do Katowic, gdzie uczyliśmy się nowych technologii. Korzystaliśmy z najlepszych drukarni w Polsce, a w pewnym okresie drukowaliśmy nawet w czeskiej Ostrawie.
Technologia bardzo się zmieniła, ale cel pozostał taki sam – zapełnić tygodnik najważniejszymi i najciekawszymi informacjami, a technologicznie nadążać za tym, jak zmienia się świat.
Czy wybrałbym dziś tę samą zawodową drogę? Tak, choć pracę nauczyciela też bardzo polubiłem. Dziennikarstwo przyciągnęło mnie czymś, czego chyba najbardziej potrzebowałem – nieustanną różnorodnością. Dziennikarz to człowiek ciekawy świata, który uczestniczy w rozmaitych wydarzeniach, poznaje różnych ludzi, a potem stara się opowiedzieć o tym czytelnikom. W tym zawodzie trudno o powtarzalność. Codziennie pojawiają się nowe informacje, nowe wydarzenia, nowe osoby. Nigdy nie wiadomo, co przyniesie kolejny dzień i o czym warto będzie pisać. Po tylu latach nadal mnie to ciekawi.
Beskidzka Grupa Medialna wydająca nasz tygodnik rozwija się, pojawiają się nowe sposoby docierania do odbiorców. Ale „Kronika” wciąż jest dla wielu punktem odniesienia. I wierzę, że ma przed sobą piękną przyszłość.
Zobacz film dokumentalny, przygotowany na 70-lecie „Kroniki Beskidzkiej”:
