W środę, 4 lutego w Bielskim Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej odbyły się uroczystości związane z 45. rocznicą strajku generalnego na Podbeskidziu. Nie zabrakło jednak odwołań do bieżących wydarzeń, szczególnie do sytuacji kopalni Silesia.
Do Bielska-Białej przyjechał m.in. przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotr Duda, byli też przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej i władz samorządowych z prezydentem Jarosławem Klimaszewskim na czele. Uroczystość była też okazją do spotkania Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności.
„Gdzie jest państwo”
Przypominając strajk generalny na Podbeskidziu z 1981 roku, Piotr Duda wskazał jego przyczyny:
– Arogancja władzy, korupcja, nepotyzm i brak dialogu społecznego doprowadziły do tego, że ludzie powiedzieli: dość – zaznaczył.
Przewodniczący „Solidarności” odniósł się także do bieżących wydarzeń, szczególnie do sytuacji czechowickiej kopalni Silesia. Krytykował rządzących, którzy nie zjawili się podczas protestu w kopalni, a podkreślał determinację protestujących:
– Dla mnie ci górnicy są bohaterami. Pokazali prawdziwą Solidarność i to, że trzeba walczyć o swoje.
O „Silesii” wspomniał w swoim przemówieniu także Marek Bogusz, przewodniczący Zarządu Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”.
– Jeżeli my mamy dzisiaj podpisany dokument, który jest prawem, aktem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, i on jest łamany w bezczelny sposób, z uśmiechem na twarzy, to ja pytam się: gdzie jest państwo? – pytał.
List od Prezydenta RP
Do uczestników obchodów list wystosował prezydent Karol Nawrocki.
„Trudno było żądać dodatkowych poświęceń od rodaków, którym doskwierały na co dzień absurdy gospodarki centralnie planowanej, a więc trudy życia w kraju, którym horyzonty dążeń i aspiracji z konieczności ograniczały się często do zakupu żywności i innych artykułów pierwszej potrzeby. A jednak znaleźli się odważni, którzy powiedzieli temu wszystkiemu nie i pociągnęli za sobą innych w przekonaniu, że w jedności siła. Ufam, że obecni tu młodzi mieszkańcy województwa śląskiego zapamiętają ten wieczór oraz że jako ludzie dojrzali będą kierować się ideałami naszych wspaniałych kombatantów, weteranów opozycji antykomunistycznej i działaczy NSZZ „Solidarność”” – napisał m.in. prezydent RP.
Podczas uroczystości Zbigniew Chortaszko i Mieczysław Mędrzak – działacze opozycji – zostali odznaczeni Krzyżami Wolności i Solidarności. Wręczono także odznaczenia „Zasłużony dla Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność””. Organizatorami uroczystości byli IPN razem z Zarządem Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”.
Strajk na Podbeskidziu
Strajk generalny na Podbeskidziu (27 I–6 II 1981 r.) był największym w Polsce zakończonym sukcesem politycznym protestem „S”. W listopadzie 1980 r. przedstawiciele zakładowych komitetów założycielskich „S” z Regionu Podbeskidzie oskarżyli osoby zajmujące kluczowe stanowiska w administracji wojewódzkiej i miejskiej, działaczy partyjnych oraz komendantów MO o wykorzystywanie stanowisk do czerpania korzyści materialnych. Wśród oskarżonych znaleźli się m.in. I sekretarz KW PZPR, wojewoda oraz prezydent Bielska-Białej. Specjalna komisja WRN potwierdziła większość zarzutów, ale władze państwowe nie wyciągnęły wobec winnych konsekwencji.
27 stycznia 1981 r. rozpoczął się bezterminowy strajk generalny Regionu. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z siedzibą w bielskich zakładach „Bewelana” tworzyło 107 osób, które reprezentowały ponad 200 tys. strajkujących z kilkuset zakładów Bielska-Białej i woj. bielskiego. Przewodniczącym MKS był Patrycjusz Kosmowski. Do Bielska-Białej przyjechali liderzy „S”: Lech Wałęsa, Andrzej Gwiazda, Stanisław Wądołowski oraz doradcy: Bronisław Geremek i Tadeusz Mazowiecki. Stronę rządową reprezentował wiceminister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska Czesław Kotela, a następnie minister tego resortu Józef Kępa. Do rozwiązania konfliktu włączył się Kościół – prymas Stefan Wyszyński skierował do Bielska-Białej sekretarza Episkopatu Polski bp. Bronisława Dąbrowskiego i biskupów katowickich Janusza Zimniaka i Czesława Domina. Przyjęli oni na siebie rolę gwarantów porozumienia podpisanego 6 II 1981 r. Strajk został zakończony. Ze stanowisk ustąpili: sekretarze PZPR, wojewoda i jego zastępcy, prezydent miasta, komendant MO.
Źródło: NSZZ „Solidarność”
