Możliwość pozyskiwania energii elektrycznej przy udziale wody, wykorzystanie istniejącej infrastruktury i co za tym idzie – jej niezbędna modernizacja, a także kolejne zadania inwestycyjne Wód Polskich w Gliwicach i prace utrzymaniowe w obszarze powiatu cieszyńskiego stanowiły główne zagadnienia, jakie prezes Wód Polskich – Mateusz Balcerowicz poruszył w czasie swojej wizyty terenowej na Śląsku Cieszyńskim.
Modernizacja MEW Wisła Czarne
Spotkanie, do którego doszło 18 czerwca br. z Tomaszem Bujokiem – burmistrzem Wisły oraz Beatą Halamą – prezes Wodociągów Ziemi Cieszyńskiej, stało się okazją, by wyrazić wspólną intencję, aby w galerii zbiornika Wisła Czarne przywrócić możliwość produkcji energii elektrycznej za sprawą realizacji projektu inwestycyjnego pn. „Modernizacja małej elektrowni wodnej Wisła Czarne zlokalizowanej w zaporze zbiornika Wisła Czarne”. Zaplecze techniczne zbiornika w momencie powstania tego obiektu hydrotechnicznego zapewniało taką możliwość, jednak zainstalowana wówczas turbina niewielkiej mocy pozwalała jedynie na produkcję energii wykorzystywanej w bieżącej eksploatacji zbiornika.
– Korzystając z nowoczesnych technologii, możemy zwiększać udział takich źródeł energii w rynku, tym samym realnie wpływając na bezpieczeństwo energetyczne. Potencjał, jaki wykazuje w tym kierunku zbiornik Wisła Czarne, zasługuje na wykorzystanie. Zważając na wspólne cele Wód Polskich i spółki Wodociągi Ziemi Cieszyńskiej, zawarliśmy porozumienie w tym względzie – list intencyjny, który rozpoczyna zarazem kolejny projekt inwestycyjny na tym obiekcie hydrotechnicznym – zapowiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.
Na zasadność takiego działania uwagę zwróciła również Beata Halama – prezes spółki Wodociągi Ziemi Cieszyńskiej, mówiąc, że założenia projektu będą uwzględniać bieżące potrzeby wynikające z zabezpieczenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę lokalnej społeczności.
Realizacja projektu modernizacji MEW na zbiorniku Wisła Czarne będzie także wymagała dostosowania instalacji stacji uzdatniania wody do jej poboru z poziomu optymalnej rzędnej. Obie strony zawartego listu intencyjnego zobowiązały się do efektywnego współdziałania, które pozwoli na jak najszybsze rozpoczęcie rzeczowych prac. Te poprzedzi jednak zabezpieczenie montażu finansowego przedsięwzięcia oraz założenia koncepcyjne i projektowe, za sprawą których wybrany zostanie właściwy wariant inwestycji – pozwalający optymalnie wykorzystać istniejący potencjał hydroenergetyczny zbiornika, przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska naturalnego oraz potrzeb wszystkich użytkowników Jeziora Czerniańskiego.
Jezioro Czerniańskie: większe bezpieczeństwo przeciwpowodziowe i dostępność dla odwiedzających
W czasie spotkania na terenie zbiornika wielofunkcyjnego Wisła Czarne prezes Wód Polskich zwrócił także uwagę na kolejne, po zakończonych w ubiegłym roku, prace modernizacyjne na tym obiekcie hydrotechnicznym.
Mimo że stan techniczny obiektu, który w trudnych, górskich warunkach piętrzy wodę od ponad 50 lat, nie stwarzał zagrożenia dla terenów położonych poniżej ziemnej zapory, jego modernizacja stała się koniecznością. W ramach już wykonanych kosztem ponad 10 mln zł prac remontowych zmianie nie uległy parametry obiektu czy sposób korzystania z wód, jednak poprawiła się funkcjonalność zbiornika. Wykonany projekt objął prace modernizacyjne istniejącej zapory ziemnej i związanych z nią funkcjonalnie obiektów, takich jak przelew stokowy i niecka wypadowa.
– Zadanie modernizacji zapory ziemnej, połączone z montażem sieci aparatury kontrolno-pomiarowej, zostało ukończone. Za jego sprawą doszczelniono zaporę czołową. Jednak projekt nie obejmował wszystkich elementów zbiornika, jakie wymagają modernizacji. Dlatego wkrótce przystąpimy do prac remontowych przelewu stokowego. Ta część zbiornika służy odprowadzaniu w sposób kontrolowany nadmiarowych wód powodziowych z czaszy zbiornika i zapobiega przelaniu się wody przez koronę zapory. Choć przelew stokowy wygląda niepozornie, to bardzo ważny element całego obiektu hydrotechnicznego – powiedział w czasie spotkania Jan Grygier – dyrektor Wód Polskich w Gliwicach i dodał: – Trwa procedura wyboru wykonawcy tego zadania. Prace rozpoczną się z chwilą zakończenia niezbędnych formalności.
Co więcej, przygotowane zadanie obejmie również w kolejnym etapie budowę drogi technologicznej wokół zapory oraz budowę mostów technicznych na Białej i Czarnej Wisełce.
– To bardzo dobra wiadomość dla mieszkańców oraz turystów, którzy, będąc w Wiśle, chętnie przyjeżdżają nad zbiornik. Z uwagi na fakt, że dostarcza on wodę pitną, nie jest użytkowany rekreacyjnie. Liczę, że powstała droga, śladem innych tego rodzaju, okalających akweny, będzie też pełnić rolę ścieżki pieszo-rowerowej wokół zbiornika, co przybliży go ludziom – przyznał Tomasz Bujok – burmistrz Wisły.
W rozmowie uczestnicy spotkania przyznali, że nim to nastąpi, konieczne będą uzgodnienia między Wodami Polskimi a gminą, aby użytkowanie tej infrastruktury było bezpieczne zarówno dla zbiornika, jak i przebywających tam osób.
– Nie mam żadnych wątpliwości, że uda nam się również w tym względzie osiągnąć konsensus. Takie rozwiązania z powodzeniem funkcjonują na obiektach hydrotechnicznych w całym kraju. Również Wody Polskie w Gliwicach mają w tym zakresie szerokie doświadczenie. Myślę, że wzorcowe będą praktyki zastosowane zarówno na terenie zbiornika Kuźnica Warężyńska, jak i w Raciborzu – odniósł się do słów burmistrza Wisły prezes Wód Polskich.
Ścisłe centrum stolicy powiatu cieszyńskiego z lepszym zabezpieczeniem przed skutkami powodzi
Wizytując region, Mateusz Balcerowicz – prezes Wód Polskich, zwrócił uwagę również na istotne dla bezpieczeństwa powodziowego zadanie usuwania szkód, jakie żywioł wyrządził w 2024 r. w korycie rzeki Olzy w Cieszynie, uszkadzając wówczas m.in. mur oporowy znajdujący się w centrum miasta. Zaniechanie realizacji prac w tym miejscu skutkowałoby dalszą degradacją zabezpieczeń oraz wzrostem ryzyka podtopień na wypadek kolejnych wezbrań na tej rzece granicznej. Dlatego też Wody Polskie w Gliwicach wyłoniły wykonawcę dla zadania pn. „Wykonanie naprawy muru oporowego na prawym brzegu rz. Olzy w km 36+490–36+570 w m. Cieszyn”. Realizacja złożonego zakresu prac przywróci właściwy stan techniczny oraz zapewni bezpieczeństwo konstrukcji muru oporowego zlokalizowanego na prawym brzegu rzeki Olzy.
– Realizacja tego zadania w dużej mierze sprowadza się do odtworzenia tego, co uszkodziła i zabrała powódź, jednak w technologii i przy użyciu materiałów dających większą odporność w trudnych warunkach funkcjonowania takiej budowli. Obecnie wykonawca przygotowuje zaplecze sprzętowe i uzgadnia z miastem Cieszyn kwestie formalne, takie jak możliwe drogi transportu materiałów. Na wykonanie zadania przewidzieliśmy dwa miesiące od momentu przekazania placu budowy – oznajmił w czasie wizyty na miejscu realizacji zadania Marcin Jarzyński – zastępca prezesa Wód Polskich ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą.
