Do 25 października w Galerii Bielskiej BWA można oglądać „Archiwum wahań” Weroniki Zalewskiej. To polska premiera projektu prezentowanego wcześniej w Pawilonie Polskim podczas Malta Biennale 2026, międzynarodowego biennale sztuki współczesnej.
Centralnym elementem wystawy jest wideoinstalacja wykorzystująca formę teleturnieju. Kojarzony z rozrywką format staje się punktem wyjścia do pytań o to, jak zdobywamy wiedzę, oceniamy ją i dlaczego oczekujemy jednoznacznych odpowiedzi. Artystka pokazuje, że sposób przedstawiania informacji wpływa na nasze myślenie o świecie. Projekt nawiązuje do doświadczenia Polski z okresu transformacji ustrojowej lat 90. i początku XXI wieku. Teleturnieje były wówczas częścią codzienności, a wraz z nimi pojawiały się nowe wzorce wiedzy, kompetencji i sukcesu. W pracy Weroniki Zalewskiej stają się one symbolem modernizacji i aspiracji związanych z otwarciem na Zachód oraz gospodarkę wolnorynkową.
Inspiracją były także osobiste wspomnienia artystki z czasów dorastania, szczególnie wspólne oglądanie telewizji z babcią. Zwyczaj ten odwracał tradycyjny kierunek przekazywania wiedzy między pokoleniami – młodsza osoba mogła znać odpowiedzi, których starsza nie znała.
„Archiwum wahań” zestawia teleturniejowy model wiedzy z pamięcią opartą na relacjach i doświadczeniu. Jeden wymaga szybkiej odpowiedzi, drugi pozostawia miejsce na niepewność i różne interpretacje. Wystawa zachęca do zastanowienia się, czy każdą wiedzę można uporządkować w proste kategorie. Ważna jest tu także materialna strona obrazu. Analogowa interwencja Mili Nowackiej wprowadza do instalacji zakłócenia i sprzężenia zwrotne, pokazując techniczne ograniczenia medium. Tytułowe „wahanie” jest zachętą, by przed udzieleniem szybkiej odpowiedzi zatrzymać się i dopuścić możliwość, że rzeczywistość nie zawsze daje się łatwo uporządkować.
Wystawa jest pierwszą w Polsce prezentacją projektu po jego pokazie w Pawilonie Polskim podczas Malta Biennale 2026. W Galerii Bielskiej BWA można ją oglądać do 25 października. Kuratorką jest Ada Piekarska, kierująca zespołem programowym Galerii Bielskiej BWA.
