Szczyrk, 22 maja 2026 r.
Na Białym Krzyżu w Szczyrku, w Regionalnym Zajeździe Biały Krzyż, doszło do historycznego wydarzenia dla całego Beskidu Śląskiego. Wójt Gminy Brenna Andrzej Kozieł, Wójt Gminy Istebna Stanisław Legierski, Burmistrz Szczyrku Antoni Byrdy – gospodarz uroczystości, Burmistrz Ustronia Paweł Sztefek oraz Burmistrz Wisły Tomasz Bujok podpisali nową umowę o partnerstwie, reaktywując po ponad dwóch dekadach format Beskidzkiej Piątki.
Czym jest Beskidzka Piątka?
Beskidzka Piątka to inicjatywa łącząca pięć gmin Beskidu Śląskiego: Brenną, Istebną, Szczyrk, Ustroń i Wisłę. Projekt narodził się ponad dwie dekady temu z myślą o wspólnej promocji turystycznej regionu – zamiast rywalizować o turystów, gminy postanowiły budować wspólną markę. Pod hasłem „Siła płynie z gór” przez lata realizowano kampanie reklamowe, uczestniczono w targach turystycznych i tworzono certyfikację lokalnych produktów pod znakiem „Beskidzki produkt na 5″. Projekt był na tyle przełomowy, że w kategorii „produkt promocyjny” wygrał ogólnopolski konkurs „Polska pięknieje” podczas Forum Funduszy Europejskich. Przez pewien czas jednak współpraca osłabła – dziś, na Białym Krzyżu, sygnatariusze dali jej nowe życie.
Gospodarz uroczystości: Burmistrz Szczyrku Antoni Byrdy o wspólnym głosie gmin
Gospodarz uroczystości, Burmistrz Szczyrku Antoni Byrdy, jednocześnie prezes Porozumienia Gmin Górskich Rzeczypospolitej Polskiej zwrócił uwagę na strategiczny wymiar odnowionego partnerstwa. Podkreślił, że gminy chcą wspólnie ubiegać się o środki zewnętrzne, pisać projekty unijne oraz reprezentować zbiorowe interesy wobec Urzędu Marszałkowskiego i ministerstw. Szczególnie ważna jest kwestia prawa dostosowanego do specyfiki terenów górskich – przypomniał, że w Sejmie procedowane są właśnie kluczowe dla miejscowości turystycznych ustawy: o opłacie turystycznej, najmie krótkoterminowym i statusie gmin górskich.
– Myślę, że chcemy wspólnie występować na płaszczyźnie pisania projektów zewnętrznych albo też w partnerstwie z Urzędem Marszałkowskim, być może z Ministerstwem. Ten głos zawsze w większości jest bardziej słyszalny – Antoni Byrdy, Burmistrz Szczyrku
Wskazał też na konkretny problem komunikacyjny: Szczyrk jest co prawda połączony z pozostałymi miejscowościami przez firmę Wisport (linia z Cieszyna), ale brak sprawnej sieci transportu publicznego realnie utrudnia współpracę. Odniósł się przy tym do sytuacji na Białym Krzyżu, gdzie trwają prace nad koncepcją mini-węzła komunikacyjnego dla autobusów.
– Jak my nie będziemy połączeni komunikacyjnie, to nie będzie łatwa ta współpraca. Wiemy, że jak się buduje drogi, połączenia, to tam wokół tego wszystko się dzieje. – dodał.
Burmistrz Szczyrku zaznaczył też, że odnowione partnerstwo jest możliwe właśnie teraz, bo po okresie dużych personalnych zmian w poszczególnych ośrodkach kultury i urzędach, zespoły się ustabilizowały i widać w nich realną chęć do wspólnego działania.
Wójt Brenny Andrzej Kozieł – pierwszy lider Beskidzkiej Piątki
Wójt Gminy Brenna Andrzej Kozieł omówił model organizacyjny odnowionej współpracy. Kluczową rolę ma odgrywać rotacyjna funkcja lidera – to on będzie inicjował spotkania robocze, motywował ośrodki kultury do działania i dbał o płynną komunikację między gminami.
– Zdajemy się kolejną na lidera, żeby wszystkie bieżące rzeczy bardzo szybko zostały rozwiązywane. Lider będzie inicjował potrzeby spotkań, lider będzie motywował nasze ośrodki kultury do działania – Andrzej Kozieł, Wójt Gminy Brenna
Wójt Kozieł wyraźnie zaakcentował hierarchię priorytetów: najpierw interes Beskidzkiej Piątki jako całości, dopiero potem indywidualne sprawy poszczególnych gmin. Uznał, że wspólna marka „Siła płynie z gór” to instrument, który należy wzmocnić i dalej rozwijać.
Burmistrz Wisły Tomasz Bujok: konkretne korzyści dla mieszkańców i turystów
Burmistrz Wisły Tomasz Bujok skupił się na tym, co nowe partnerstwo oznaczać będzie w praktyce – zarówno dla mieszkańców, jak i dla turystów odwiedzających region. Jednym z pierwszych pomysłów do wypracowania jest wzajemne honorowanie kart mieszkańca we wszystkich pięciu gminach. Nie wszystkie miejscowości mają dziś takie karty, ale wraz z rozwojem partnerstwa mogłoby to stać się standardem – realną korzyścią odczuwalną na co dzień.
– W naszych miejscowościach funkcjonują karty mieszkańca. I czemu by te nasze karty nie były respektowane w naszych pięciu gminach? Tutaj płaszczyzna możliwości wejścia naprzeciw naszym mieszkańcom jest dosyć spora – Tomasz Bujok, Burmistrz Wisły
Burmistrz Bujok wskazał ponadto na wspólne wyzwania gospodarcze – m.in. kwestie powodziowe i relacje z Wodami Polskimi, wobec których gminy chcą wypracować wspólne stanowisko. Podkreślił, że Beskidzka Piątka to także platforma do dyskusji o turystyce, wspólnych wydarzeniach i imprezach kulturalnych, a w szerszym wymiarze – o transporcie publicznym łączącym miejscowości regionu.
Co dalej? Priorytety na start
Ze słów sygnatariuszy wyłania się lista priorytetów na pierwsze miesiące po podpisaniu umowy: wybór i inauguracja pracy pierwszego lidera rotacyjnego, analiza możliwości wzajemnego honorowania kart mieszkańca, wspólne stanowisko ws. problemów powodziowych i rozmowy z Wodami Polskimi, aktywne uczestnictwo w pracach sejmowych nad ustawami dotyczącymi gmin górskich (opłata turystyczna, najem krótkoterminowy, definicja gminy górskiej), poprawa połączeń komunikacyjnych w tym koncepcja mini-węzła na Białym Krzyżu, a także wspólna promocja pod marką „Siła płynie z gór” i dalszy rozwój oferty turystycznej.
