Choć Bielsko-Biała od początku roku nosi tytuł pierwszej Polskiej Stolicy Kultury, uroczysta ceremonia otwarcia dopiero przed nami. Odbędzie się ona 17 stycznia i oficjalnie zainauguruje ponad sto wydarzeń, które przez cały rok składać się będą na program PSK w Bielsku-Białej. To będzie dzień pełen atrakcji dla wszystkich – w mieście pojawią się barwne korowody, wspólne tańczenie poloneza oraz koncert „Evviva l’arte”, który kilkukrotnie retransmitować będzie telewizja publiczna. Warto, aby tego dnia spotkać się razem w sercu miasta.
Marka „Polska Stolica Kultury” powstała rok temu jako inicjatywa wspierająca polskie samorządy w promocji kultury. Pierwszym z trzech miast uhonorowanych tym tytułem jest Bielsko-Biała. W kolejnych latach pałeczkę przejmą Katowice, a w 2028 roku – Kołobrzeg. Wszystkie te miasta znalazły się w gronie finalistów konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029, który wygrał Lublin. Tuż po jego rozstrzygnięciu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – w uznaniu dla wysokiego poziomu programów konkursowych miast-finalistów – ogłosiło powstanie Polskiej Stolicy Kultury.
Bielsko-Biała będzie pierwszą Polską Stolicą Kultury przez cały 2026 rok. Program obchodów jest niezwykle bogaty, a jego szczegóły dostępne są na stronie bb2026.pl. Opiera się on na idei znanej ze starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury – idei Miasta Splotów, w którym tkamy dobrostan, wykorzystując nici kreatywności, natury i wspólnoty. Bez tych elementów nie sposób budować miasta odpornego na przyszłe wyzwania. Właśnie w oparciu o tę ideę przygotowano ponad sto różnorodnych wydarzeń.
Wspólne celebrowanie PSK 2026 rozpocznie się w sobotę 17 stycznia. Jako pierwsze pojawią się korowody Polskiej Stolicy Kultury, organizowane przez Miejski Dom Kultury. Będą to rodzinne, otwarte wydarzenia, w które włączyć się mogą wszyscy mieszkańcy i goście. Cztery korowody, formujące się w różnych częściach miasta, mają być barwne i pełne energii, dlatego warto postawić na kolorowy strój.
Każdy z korowodów wyruszy w kierunku Placu Wojska Polskiego, prowadzony przez muzyków grających na żywo, a niektóre także przez szczudlarzy i żonglerów. Formowanie korowodów rozpocznie się o godzinie 15.00.
Pierwszy z nich wystartuje z Rynku, a poprowadzi go Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku. Drugi uformuje się obok Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Kopalińskiego przy ulicy Nadbrzeżnej i poprowadzi go formacja „Walimy w Kocioł”. Trzeci wyruszy z parkingu miejskiego przy ulicy Ignacego Jana Paderewskiego, a na jego czele pojedzie Fiat 126p z nagłośnieniem. Czwarty korowód wyjdzie z przejścia podziemnego na końcu ulicy 11 Listopada, przy ulicy Lwowskiej, prowadzony przez Orkiestrę Dętą Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej.
Finałem tej części ceremonii będzie wspólne zatańczenie tradycyjnego poloneza w centralnej części Placu Wojska Polskiego. Rozpocznie się ono o godzinie 16.00 i zgromadzi uczestników korowodów oraz zaproszonych gości.
O godzinie 17.00 na Placu Ratuszowym rozpocznie się koncert polskiej piosenki „Evviva l’arte” w wykonaniu Bielskiej Orkiestry Kameralnej, z towarzyszeniem didżeja Michała Sandeckiego, pod batutą Mateusza Walacha. Na scenie pojawią się znani artyści polskiej sceny muzycznej: Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek, Maciej Szymonowicz, Alien i Majtis, Riffertone oraz Dominik Czuż.
Koncert zostanie zrealizowany jako widowiskowa produkcja telewizyjna – na imponującej, największej jak dotąd scenie w Bielsku-Białej. Transmisję wydarzenia z Placu Ratuszowego będzie można oglądać także na Placu Wojska Polskiego, na ustawionym tam telebimie.
Z okazji ceremonii w przestrzeni publicznej zaprezentowane zostaną cztery wystawy sztuki współczesnej. W Punkcie 11 zobaczyć będzie można wystawę malarstwa „Nie-obojętność”, złożoną z prac osób studiujących w Pracowni Kreatywnego Myślenia w Obrazowaniu Malarskim Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. W przejściu pod Placem Chrobrego pojawi się instalacja Katarzyny Zolich „Ukryte rzeki”. W Galerii Miejskiej na Placu Wojska Polskiego zaprezentowane zostaną fotografie Marka Ognia „Powrót do źródła”, a w Ratuszu – „Dziwotwory” Małgorzaty Jankowskiej.
Do wspólnego świętowania mieszkańców i gości zaprasza prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski, podkreślając, że będzie to wyjątkowy rok w historii miasta i że warto przeżyć go razem.
W związku z organizacją ceremonii otwarcia należy liczyć się z utrudnieniami w ruchu drogowym. Od 12 do 19 stycznia do godziny 6.00 zamknięty będzie parking na Placu Ratuszowym. Osoby upoważnione do korzystania z miejsc parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami będą mogły skorzystać z alternatywnych, komfortowych rozwiązań umożliwiających załatwienie spraw w Urzędzie Miejskim. Informacje dostępne są pod numerem telefonu 33 4971 800.
W dniach 14–19 stycznia do godziny 6.00 nieczynny będzie również parking przy ulicy Romana Dmowskiego. Dodatkowo 17 stycznia zamknięte zostaną ulice: ks. Stanisława Stojałowskiego na odcinku od ulicy Cechowej do Romana Dmowskiego w godzinach 15.00–20.00, Stefanii Sempołowskiej na odcinku od ulicy Hugona Kołłątaja do ulicy PCK w godzinach 17.00–23.00 oraz ulica Dworkowa w godzinach 17.00–23.00.
Wśród najważniejszych wydarzeń PSK 2026 znajdą się zarówno nowe propozycje, jak i dobrze znane elementy miejskiego kalendarza kulturalnego, wzbogacone o wątki związane z Polską Stolicą Kultury. Będą to m.in. Bielska Zadymka Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, Festiwal Gitarowy, Festiwal Mała Czarna, Jazzowa Jesień oraz Festiwal Kompozytorów Polskich.
W czerwcu, we współpracy z Narodowym Centrum Kultury, zorganizowany zostanie Wędrujący Festiwal, nawiązujący do współzależności człowieka i natury. Jego celem będzie inspirowanie do ekologicznych postaw, łączenie polskich stolic kultury wspólną odpowiedzialnością za środowisko, promowanie lokalnych praktyk oraz edukacja poprzez sztukę.
Również w czerwcu odbędzie się pierwsza edycja międzynarodowego konkursu kompozytorskiego dla młodych twórców muzyki filmowej i ilustracyjnej – Preisner Scoring Competition. Inicjatorem konkursu jest bielszczanin Zbigniew Preisner, jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów muzyki filmowej.
W sierpniu zaplanowano Miejską Promenadę Kultury, która przez cztery weekendy i jeden tydzień zagości na zamkniętej dla ruchu ulicy Zamkowej. W programie znajdą się warsztaty, pikniki rodzinne, strefa chilloutu, koncerty w oknie, potańcówki, a na finał – plenerowa opera „Carmen” w wykonaniu artystów Teatru Polskiego.
To jednak tylko część planów. Przez cały 2026 rok zaplanowano wiele kolejnych wydarzeń, o których informacje będą przekazywane na bieżąco.
Źródło: UM w Bielsku-Białej
