W 2025 roku w województwie śląskim wykonano 62 świadczenia obejmujące profilaktyczne usunięcie piersi z rekonstrukcją. Od stycznia do października 2026 roku odnotowano kolejnych 39 takich świadczeń. Śląski Oddział Wojewódzki NFZ w Katowicach przypomina, w jakich sytuacjach warto rozważyć ten zabieg i kto może skorzystać z niego w ramach publicznego finansowania.
Profilaktyczna mastektomia to operacja polegająca na usunięciu jednej lub obu zdrowych piersi w celu znacznego ograniczenia ryzyka rozwoju raka piersi. Nie jest to jednak rozwiązanie przeznaczone dla wszystkich kobiet obawiających się zachorowania. Zabieg rozważa się przede wszystkim u osób z wysokim lub bardzo wysokim ryzykiem rozwoju nowotworu.
Kiedy mastektomia może być wskazana?
Podstawą do rozważenia operacji jest indywidualna ocena ryzyka zachorowania. Znaczenie mają zarówno predyspozycje genetyczne, jak i historia chorób w rodzinie oraz określone zmiany w tkance piersi.
Do czynników, które mogą przemawiać za rozważeniem profilaktycznej mastektomii, należą między innymi: potwierdzona mutacja genów BRCA1 lub BRCA2, związana ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka piersi; obciążający wywiad rodzinny, zwłaszcza zachorowania na raka piersi u bliskich krewnych; określone zmiany w piersi związane z nieprawidłowym rozrostem komórek.
Jak podkreśla NFZ, sama obawa przed chorobą czy pojedynczy przypadek raka piersi w rodzinie nie oznaczają automatycznej kwalifikacji do zabiegu. Konieczne jest spełnienie określonych kryteriów medycznych oraz wykluczenie obecności nowotworu złośliwego.
Zabieg z rekonstrukcją na koszt NFZ
Operacja może obejmować usunięcie jednej lub obu piersi. W zależności od sytuacji medycznej i decyzji pacjentki możliwa jest również rekonstrukcja piersi z wykorzystaniem implantów lub tkanek własnych.
Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje świadczenie obejmujące profilaktyczne usunięcie piersi z rekonstrukcją, a także opiekę przedoperacyjną i pooperacyjną. Zakres leczenia ustalany jest indywidualnie, z uwzględnieniem wskazań medycznych i potrzeb pacjentki.
Dane śląskiego oddziału NFZ pokazują, że z takiej możliwości korzystają również mieszkanki naszego regionu. W 2025 roku w całej Polsce wykazano 622 świadczenia obejmujące profilaktyczne usunięcie piersi z rekonstrukcją, z czego 62 w województwie śląskim. W pierwszych dziesięciu miesiącach 2026 roku w regionie odnotowano 39 takich świadczeń.
Profilaktyka zaczyna się od oceny ryzyka
Profilaktyczna mastektomia może znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania, ale nie eliminuje go całkowicie. Dlatego tak ważne pozostają konsultacje specjalistyczne, znajomość historii chorób w rodzinie i regularne wykonywanie badań zgodnie z zaleceniami lekarza.
Kobiety w wieku 45–74 lat mogą skorzystać z bezpłatnej mammografii w ramach finansowanego przez NFZ programu profilaktyki raka piersi. Badanie nie wymaga skierowania, a jego dostępność zależy od spełnienia warunków programu.
Jeżeli w rodzinie występowały zachorowania na raka piersi lub raka jajnika, warto porozmawiać z lekarzem o indywidualnej ocenie ryzyka i ewentualnej konsultacji genetycznej. Rozpoznanie dziedzicznych predyspozycji pozwala odpowiednio wcześnie zaplanować dalszą profilaktykę i dobrać postępowanie do indywidualnej sytuacji.
