W Zebrzydowicach i Kończycach Wielkich uczczono pamięć ofiar niemieckiego obozu pracy przymusowej dla Żydów, który w czasie II wojny światowej funkcjonował w sąsiedztwie zebrzydowickiej stacji kolejowej. Uroczystości odbyły się w niedzielę, 6 września, w kilku miejscach związanych z tragiczną historią więźniów.
Pierwszym punktem obchodów była ceremonia przy Pomniku Ofiar Zbrodni Hitlerowskich przy ul. Kościelnej w Kończycach Wielkich. Następnie uczestnicy przenieśli się do Zebrzydowic, gdzie przy ul. Dworcowej znajduje się tablica upamiętniająca ofiary obozu. Kwiaty złożono także pod symboliczną macewą na miejscowym cmentarzu parafialnym.
W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele Kościoła, społeczności żydowskiej, samorządów gmin Zebrzydowice i Hażlach, a także zaproszeni goście i mieszkańcy. Obchody miały charakter modlitewny i wspomnieniowy.
– Pamięć jest naszym obowiązkiem. Historia – naszym wspólnym dziedzictwem – podkreśla zebrzydowicki samorząd.
Historia miejsca, które w niedzielę ponownie stało się przestrzenią pamięci, sięga 1942 r. Niemiecki obóz pracy przymusowej dla Żydów znajdował się w pobliżu zebrzydowickiego dworca kolejowego. Szczegółowych informacji o obozie dostarczają m.in. badania regionalisty Wojciecha Kiełkowskiego. Według jego ustaleń pierwsza grupa około 180 Żydów z Holandii dotarła do Zebrzydowic 28 września 1942 r. Więźniowie żyli w warunkach głodu, wyczerpującej pracy i obozowego terroru. Wśród osadzonych byli przede wszystkim Żydzi deportowani z krajów Europy Zachodniej, m.in. Holandii i Belgii. Obóz funkcjonował do marca 1944 . Według zachowanej relacji jednej z więźniarek, Poli Glick, został zlikwidowany 28 marca, a pozostających przy życiu więźniów wywieziono do Błachowni Śląskiej (Blechhammer), która następnie została włączona do systemu KL Auschwitz. Historia zebrzydowickiego obozu przez wiele lat pozostawała stosunkowo słabo znanym rozdziałem okupacyjnych dziejów Śląska Cieszyńskiego. Sam fakt jego istnienia jest jednak dobrze udokumentowany – już w 1991 r. Barbara Poloczkowa poświęciła mu obszerne opracowanie opublikowane w „Zaraniu Śląskim”.
Do naszych czasów nie zachowały się zabudowania obozowe. O miejscu i jego ofiarach przypominają dziś znajdujące się w Zebrzydowicach upamiętnienia.
Niedzielne uroczystości miały również wymiar kulturalny. Ich zwieńczeniem był Wieczór Tańca i Pieśni Żydowskich, zorganizowany w sali widowiskowej Gminnego Ośrodka Kultury w Zebrzydowicach.
